Oost-west-opstelling van zonnepanelen: opbrengst, voordelen en wanneer het beter is
Vraag de gratis checklist aanOost west opstelling
Twijfel je of een oost-west-opstelling van je zonnepanelen wel genoeg oplevert vergeleken met het zuiden? Dat is een terechte vraag, en het antwoord verrast veel mensen: per paneel lever je iets in, maar in totaal kan een oost-west-opstelling juist gunstig uitpakken. Bij deze opstelling leg je de ene helft van de panelen op het oosten en de andere helft op het westen, zodat je 's ochtends en 's avonds stroom hebt in plaats van één piek rond het middaguur. In dit kennisartikel lees je hoeveel opbrengst je inlevert, waarom die spreiding aantrekkelijk is en wanneer oost-west de betere keuze wordt.
Wat een oost-west-opstelling is
Bij een klassieke opstelling wijzen alle panelen naar het zuiden voor de hoogste opbrengst per paneel. Bij een oost-west-opstelling zet je twee rijen tegenover elkaar: de ene helft vangt de ochtendzon in het oosten, de andere helft de avondzon in het westen. Op een plat dak leg je ze daarvoor in een lage V-vorm onder een hoek van ongeveer 10 tot 15 graden. Je krijgt zo een bredere, vlakkere opbrengst over de dag in plaats van één scherpe piek.
Opbrengst vergeleken met het zuiden
Per paneel levert oost-west minder op dan zuid, maar minder dan je misschien denkt. Deze tabel toont de opbrengst als percentage van een ideale opstelling op het zuiden.
| Oriëntatie | Relatieve opbrengst per paneel | Opbrengstpiek |
|---|---|---|
| Zuid, 35 graden | 100 procent | Rond het middaguur |
| Oost-west, 10-15 graden | 80-85 procent | Ochtend en avond |
| Puur oost of west | 75-80 procent | Halve dag |
Waarom minder per paneel toch aantrekkelijk kan zijn
Hier zit de kern. Op een plat dak hoeven oost-west-rijen elkaar veel minder te beschaduwen dan zuid-rijen, doordat ze onder een lage hoek staan en tegen elkaar aan liggen. Daardoor passen er vaak zo'n 30 tot 50 procent meer panelen op hetzelfde dak. Die extra panelen compenseren de lagere opbrengst per stuk ruimschoots. Je haalt met een oost-west-opstelling dus vaak méér totale kWh van een plat dak dan met een zuidopstelling waarbij je rijen ver uit elkaar moet zetten.
Spreiding en eigen verbruik
De tweede reden om oost-west te overwegen, is de spreiding over de dag. Een zuidopstelling geeft een hoge piek rond het middaguur, precies als veel mensen niet thuis zijn. Oost-west geeft stroom in de ochtend, als je opstaat en ontbijt, en in de avond, als je kookt en de was draait. Daardoor gebruik je een groter deel van je opwek direct zelf. Dat wordt belangrijker naarmate de saldering wordt afgebouwd en verdwijnt na 2027, want dan telt zelf verbruiken zwaarder dan terugleveren. Of dat zich onder de streep vertaalt in een kortere terugverdientijd, lees je op de sibling-pagina daarover.
Een rekenvoorbeeld uit de praktijk
Bij een woning met een plat dak vergeleek ik twee plannen. In de zuidopstelling pasten er door de onderlinge schaduw tussen de rijen twaalf panelen, elk op 100 procent. In de oost-west-opstelling pasten er achttien, elk op ongeveer 82 procent. Reken maar mee: twaalf keer 100 is 1.200 punten, achttien keer 82 is bijna 1.500 punten. De oost-west-variant leverde dus zo'n 20 procent meer totale stroom, én die stroom kwam beter verspreid over de dag. Een veelgemaakte fout is blind op het zuiden mikken terwijl juist een plat dak zich uitstekend leent voor oost-west.
Wanneer zuid toch beter is
Oost-west is geen wondermiddel. Heb je een schuin dak dat toevallig al op het zuiden ligt, dan haal je daar simpelweg de hoogste opbrengst per paneel en is er geen reden om af te wijken. Ook als je maar weinig ruimte hebt en het aantal panelen krap is, telt elke kWh per paneel en kan zuid gunstiger zijn. Voor een oost-west-opstelling let je verder op je omvormer: door de twee vlakken is een omvormer met twee ingangen of regeling per paneel prettig, zoals je leest op de sibling over de omvormer kiezen.
Zonnepanelen die echt renderen?
Aantal, oriëntatie en of een batterij loont hangt af van jouw dak en verbruik. In een onafhankelijk energieadvies rekenen we je terugverdientijd door.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Hoeveel opbrengst lever ik in met oost-west?
Per paneel ongeveer 15 tot 20 procent ten opzichte van een ideale zuidopstelling. Doordat er vaak meer panelen op het dak passen, ligt de totale jaaropbrengst van een oost-west-opstelling in de praktijk regelmatig juist hoger.
Is oost-west beter voor eigen verbruik?
Ja. De opbrengst is verspreid over ochtend en avond in plaats van één piek rond het middaguur. Daardoor gebruik je een groter deel van je zonnestroom direct zelf, wat gunstiger wordt naarmate de saldering afneemt.
Kan oost-west ook op een schuin dak?
Dat kan als je huis een oost- en een westdak heeft; dan verdeel je de panelen over beide vlakken. Op een plat dak is oost-west het gebruikelijkst, omdat je de hoek en de rijafstand daar vrij kunt kiezen.
De complete zonnepanelen-checklist
In tien punten haal je het meeste uit zonnepanelen op jouw dak, ook nu de saldering afgebouwd wordt. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.