Thuisbatterij-capaciteit berekenen bij je zonnepanelen
Vraag de gratis checklist aanThuisbatterij capaciteit berekenen
Wil je een thuisbatterij kiezen, maar weet je niet of je nu 5, 10 of 15 kWh nodig hebt? Dat is de juiste vraag om mee te beginnen, want een batterij die niet op je huishouden is afgestemd, kost onnodig veel of stelt teleur. De maat volgt uit twee dingen: hoeveel stroom je gebruikt nadat de zon onder is, en hoeveel overschot je overdag hebt om die batterij mee te vullen. Zet je die twee naast elkaar, dan valt de capaciteit vanzelf op zijn plek.
In dit kennisartikel lees je hoe je je avond- en nachtvraag berekent, hoe je je zonoverschot inschat, en hoe je daaruit de kWh bepaalt die bij jou past.
Waarom groter niet altijd beter is
Een grotere batterij klinkt veiliger, maar een accu die je nooit volledig vult en leegt, verdient zich traag terug. Een batterij verdient zijn geld met cycli: elke keer dat hij vol en leeg gaat, bespaar je stroominkoop. Kies je hem twee keer zo groot als je avondvraag, dan maakt hij halve cycli en staat de andere helft ongebruikt. Te klein is ook niet ideaal: dan zit hij op zonnige dagen al vroeg vol en gaat je overschot alsnog het net op.
De kunst is de batterij zo te kiezen dat hij op een gemiddelde zonnige dag ongeveer een volledige cyclus maakt. Dan benut je de cellen goed en verdient elke geinvesteerde kWh capaciteit zich terug.
Begin bij je verbruik na zonsondergang
Een batterij is er vooral voor de uren zonder zon: de avond en de nacht. Overdag gebruik je immers al direct wat de panelen leveren. Kijk daarom naar het deel van je verbruik dat na zonsondergang valt. Bij een gemiddeld huishouden ligt dat rond 40 tot 50 procent van het dagverbruik: koken, verlichting, wasmachine, tv en de basislast van apparaten die de hele nacht doorlopen.
Een gemiddeld huishouden verbruikt zo'n 2.500 tot 4.500 kWh per jaar, oftewel grofweg 7 tot 12 kWh per dag. Daarvan valt dus zo'n 3 tot 6 kWh in de avond en nacht. Dat getal is je vertrekpunt voor de batterijmaat.
Kijk naar je zonoverschot op een gemiddelde dag
Een batterij die je niet gevuld krijgt, heeft geen zin. Op een zonnige lentedag levert een installatie van 3.500 tot 4.000 Wp al snel 15 tot 25 kWh, waarvan je overdag maar een deel direct gebruikt. Het overschot is dan ruim genoeg om een batterij van 5 tot 10 kWh te vullen. In de winter is dat overschot veel kleiner, soms nul, en dan doet de batterij op eigen zonnestroom weinig.
Belangrijk is dus de gemiddelde dag, niet de topdag. Een batterij afstemmen op je zonnigste dag in juni betekent dat hij tien maanden van het jaar te groot is.
De vuistregel: dek je avond- en nachtvraag
De vuistregel die ik hanteer: kies de bruikbare capaciteit zo dat hij je gemiddelde avond- en nachtvraag dekt, en niet veel meer. Voor de meeste huishoudens komt dat neer op 5 tot 10 kWh bruikbaar. Groter loont pas als je een hoog avondverbruik hebt, bijvoorbeeld door een warmtepomp of het laden van een auto in de avond, en genoeg overschot om die extra kWh ook echt te vullen.
Rekenvoorbeeld: van verbruik naar kWh batterij
Neem een gezin van drie dat 3.500 kWh per jaar verbruikt, ongeveer 9,6 kWh per dag. Stel dat 45 procent daarvan in de avond en nacht valt, dan is dat ongeveer 4,3 kWh per etmaal buiten de zonuren. Daar tel ik de nachtelijke basislast bij op, zeg 0,3 kWh per uur over acht uur, dat is ongeveer 2,4 kWh, waarvan een deel al in die 4,3 zit. Voor dit gezin kom ik uit op een bruikbare behoefte van ongeveer 5 kWh.
Ik kies dan een batterij met zo'n 5 tot 6 kWh bruikbare capaciteit. Op een gemiddelde zonnige dag is die aan het eind van de middag vol en 's ochtends weer leeg: precies een cyclus per dag. Dat is de situatie waarin een batterij het hardst werkt en zich het snelst terugverdient.
Bruikbare versus nominale capaciteit
Let goed op welk getal een fabrikant noemt. De nominale capaciteit is wat er in de cellen zit; de bruikbare capaciteit is wat je er echt uit haalt. Een batterij wordt zelden tot nul ontladen, omdat een kleine buffer de levensduur beschermt. Bij LFP-batterijen ligt de bruikbare ontlaaddiepte vaak rond 90 tot 95 procent. Een nominale 10 kWh levert dus in de praktijk zo'n 9 tot 9,5 kWh bruikbaar. Reken altijd met de bruikbare waarde, anders kies je stiekem te klein.
Richtcapaciteit per huishouden
| Huishouden | Verbruik per jaar | Avond- en nachtvraag per dag | Bruikbare capaciteit |
|---|---|---|---|
| 1 tot 2 personen | 2.000 tot 3.000 kWh | 2 tot 4 kWh | 3 tot 5 kWh |
| 3 tot 4 personen | 3.000 tot 4.500 kWh | 4 tot 6 kWh | 5 tot 8 kWh |
| Groot gezin | 4.500 tot 6.000 kWh | 6 tot 9 kWh | 8 tot 12 kWh |
| Met warmtepomp of laadpaal | sterk hoger | vaak boven 8 kWh | 10 kWh of meer, mits genoeg overschot |
Gebruik deze tabel als startpunt en corrigeer op je eigen tappatroon en overschot. De onderste rij vraagt extra aandacht: alleen als je genoeg zonoverschot hebt om die grotere batterij te vullen, verdient hij zich terug.
Wanneer je bewust kleiner of groter kiest
Kleiner kies je als je overschot beperkt is of je vooral op een dynamisch tarief wilt handelen met een compacte, veel-cyclende batterij. Groter kies je alleen bij een hoog en verschuifbaar avondverbruik met een fors zonoverschot. Twijfel je over de opwekkant, bereken dan eerst hoeveel panelen bij je verbruik passen voordat je de batterij vastlegt.
Zonnepanelen die echt renderen?
Aantal, oriëntatie en of een batterij loont hangt af van jouw dak en verbruik. In een onafhankelijk energieadvies rekenen we je terugverdientijd door.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als mijn batterij te groot is?
Dan maakt hij weinig volledige cycli: hij raakt op een gemiddelde dag niet vol of niet leeg. Je hebt dan capaciteit betaald die stilstaat, en de terugverdientijd loopt op. Een batterij die past op je avondvraag, werkt harder en rendeert beter.
Moet ik rekenen met de nominale of de bruikbare capaciteit?
Met de bruikbare. Dat is de kWh die je er echt uit haalt na de beschermende ondergrens. Bij LFP is dat vaak 90 tot 95 procent van de nominale waarde. Reken je met de nominale waarde, dan kies je in de praktijk te klein.
Hoe lang doe je met 10 kWh?
Een gemiddeld huishouden verbruikt tussen zonsondergang en de volgende ochtend grofweg 4 tot 8 kilowattuur. Met 10 kilowattuur bruikbaar kom je die periode dus ruim door, mits je geen auto laadt of warmtepomp laat draaien. Doe je dat wel, dan is 10 kilowattuur eerder een paar uur dan een hele nacht.
De complete zonnepanelen-checklist
In tien punten haal je het meeste uit zonnepanelen op jouw dak, ook nu de saldering afgebouwd wordt. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.