String-omvormer, micro-omvormer of power optimizer?
Vraag de gratis checklist aanString micro omvormer optimizer
Twijfel je tussen een string-omvormer, micro-omvormers of power optimizers, vooral omdat je dak schaduw heeft of panelen op meerdere kanten liggen? Dat is precies de situatie waarin de keuze uitmaakt. Op een egaal, schaduwvrij dak leveren alle drie de typen vrijwel dezelfde opbrengst, maar zodra er schaduw of meerdere orientaties in het spel zijn, gaan ze zich heel verschillend gedragen. Het draait om de vraag of elk paneel zijn eigen optimale werkpunt krijgt, of dat een hele reeks panelen zich naar het zwakste paneel moet voegen.
In dit kennisartikel lees je hoe de drie typen werken, waarom een string inzakt bij schaduw, en welk type bij jouw dak past.
Drie manieren om gelijkstroom om te zetten
Panelen leveren gelijkstroom; je huis en het net werken op wisselstroom. Er zijn drie manieren om die omzetting te regelen. Een string-omvormer zet de stroom van een hele reeks panelen samen om in een centrale kast. Micro-omvormers doen de omzetting per paneel, op het dak. Power optimizers zitten er tussenin: ze sturen elk paneel apart op het dak, maar de eigenlijke omzetting gebeurt in een centrale string-omvormer. Het verschil zit in waar de sturing en de omzetting plaatsvinden, en dat bepaalt het gedrag bij schaduw en meerdere kanten.
De string-omvormer: eenvoud voor een egaal dak
Bij een string-omvormer schakel je meerdere panelen in serie tot een string, en die string hangt aan een centrale omvormer. De omvormer zoekt het optimale werkpunt (het MPPT) voor de hele string tegelijk. Dat werkt uitstekend zolang alle panelen in die string evenveel licht krijgen: dezelfde orientatie, dezelfde hellingshoek, geen schaduw.
De keerzijde is de serieschakeling. Presteert een paneel minder, door schaduw of vuil, dan trekt het de hele string omlaag, omdat de stroom door een serie wordt bepaald door het zwakste paneel. Het rendement van een string-omvormer zelf is hoog, rond 97 tot 98 procent. Voor een egaal, onbeschaduwd dak is dit de eenvoudigste en meest robuuste opzet.
Micro-omvormers: per paneel omzetten
Een micro-omvormer is een klein kastje achter elk paneel dat de gelijkstroom van dat ene paneel meteen op het dak omzet naar wisselstroom. Elk paneel heeft zo zijn eigen werkpunt en zijn eigen omzetting. Valt er schaduw op een paneel, dan levert alleen dat paneel minder; de rest draait ongestoord door. Bij panelen op verschillende kanten van het dak is dat een groot voordeel: elk paneel volgt zijn eigen zon.
Micro-omvormers geven ook monitoring per paneel, zodat je precies ziet welk paneel minder doet. Twee aandachtspunten: het rendement per micro-omvormer ligt met ongeveer 96 tot 97 procent iets onder dat van een goede string-omvormer, en de elektronica zit op het dak, waar het warm wordt en lastiger bereikbaar is. Bij een storing moet je het dak op.
Power optimizers: per paneel sturen, centraal omzetten
Power optimizers combineren twee werelden. Achter elk paneel zit een optimizer die dat paneel op zijn eigen optimale werkpunt houdt, maar de omzetting naar wisselstroom gebeurt in een centrale string-omvormer. Zo krijg je de schaduwvoordelen en de monitoring per paneel van een micro-oplossing, met de centrale omzetting van een string. Een beschaduwd paneel trekt de string niet meer omlaag, want de optimizer koppelt het slimme werkpunt los van de rest.
In de praktijk zie ik optimizers vaak op daken met gedeeltelijke schaduw of een gemengde orientatie, waar je toch de centrale omvormer wilt houden. Het systeemrendement ligt dicht bij dat van een string, met de flexibiliteit van sturing per paneel.
Schaduw en meerdere orientaties: waar het verschil zit
Hier valt de knoop door. Op een egaal zuiddak zonder schaduw doen alle drie het prima en kies je op eenvoud. Zodra een dakkapel, schoorsteen of boom een deel van de dag schaduw geeft, of zodra panelen op oost en west of op meerdere hellingen liggen, wint sturing per paneel. Een string moet zich dan naar het zwakste of het anders belichte paneel voegen, terwijl micro-omvormers en optimizers elk paneel zijn eigen opbrengst laten halen.
Een tussenoplossing bij een string-omvormer is werken met meerdere MPPT-ingangen, meestal twee of drie. Dan hang je bijvoorbeeld de oostpanelen aan de ene ingang en de westpanelen aan de andere, zodat elke orientatie zijn eigen werkpunt krijgt. Voor twee schone vlakken werkt dat goed; voor grillige schaduw per paneel schiet het tekort, en kom je bij optimizers of micro-omvormers uit.
String, micro en optimizer vergeleken
| Kenmerk | String-omvormer | Micro-omvormer | Power optimizer |
|---|---|---|---|
| Sturing | per string | per paneel | per paneel |
| Omzetting | centraal | op het dak | centraal |
| Gedrag bij schaduw | string zakt mee | alleen dat paneel | alleen dat paneel |
| Meerdere orientaties | alleen via aparte MPPT | vanzelf | vanzelf |
| Monitoring per paneel | nee | ja | ja |
| Elektronica op het dak | nee | ja | deels |
De tabel maakt de kern zichtbaar: string is eenvoudig en robuust op een egaal dak, terwijl micro en optimizer uitblinken zodra schaduw of meerdere kanten in het spel komen.
Wat past bij jouw dak
Heb je een egaal, onbeschaduwd dak op een kant, kies dan een string-omvormer: eenvoudig, robuust en efficient. Liggen je panelen op twee schone vlakken, dan kan een string met twee MPPT-ingangen prima volstaan. Heb je gedeeltelijke schaduw van een schoorsteen, dakkapel of boom, of panelen verdeeld over meerdere hellingen en kanten, dan winnen micro-omvormers of optimizers, omdat elk paneel dan zijn eigen opbrengst haalt. Wil je weten hoeveel je orientatie uberhaupt oplevert, kijk dan eerst naar de opbrengst per windrichting.
Zonnepanelen die echt renderen?
Aantal, oriëntatie en of een batterij loont hangt af van jouw dak en verbruik. In een onafhankelijk energieadvies rekenen we je terugverdientijd door.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Trekt een beschaduwd paneel echt de hele reeks omlaag?
Bij een string-omvormer voor een groot deel wel, omdat de panelen in serie staan en de stroom door het zwakste paneel wordt bepaald. Met micro-omvormers of power optimizers gebeurt dat niet: dan levert alleen het beschaduwde paneel minder en draaien de andere panelen ongestoord door.
Zijn micro-omvormers altijd beter?
Nee. Op een egaal, schaduwvrij dak leveren string, micro en optimizer vrijwel dezelfde opbrengst, en is een string eenvoudiger en beter bereikbaar. Micro-omvormers en optimizers verdienen zich vooral terug bij schaduw of panelen op meerdere kanten.
Kan ik micro-omvormers en een string-omvormer combineren?
Op één dak met verschillende oriëntaties kan dat, maar in de praktijk kies je meestal één systeem. Wil je een deel van je panelen apart sturen, dan zijn optimizers op die panelen met een gewone string-omvormer de eenvoudigste route. Twee systemen naast elkaar betekent twee monitoringomgevingen en twee aanspreekpunten bij storing.
De complete zonnepanelen-checklist
In tien punten haal je het meeste uit zonnepanelen op jouw dak, ook nu de saldering afgebouwd wordt. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.