Is elektriciteit voordeliger dan gas? De eerlijke vergelijking per kWh en m3
Vraag de gratis checklist aanIs elektriciteit goedkoper dan gas
Vraag je je af of elektrisch verwarmen voordeliger is dan stoken op gas? Dat hangt af van een eerlijke vergelijking per eenheid warmte, niet van de prijs per kilowattuur of per kubieke meter los. Een kubieke meter gas bevat namelijk veel meer energie dan een kilowattuur stroom, terwijl een warmtepomp uit een kilowattuur stroom drie tot vier keer zoveel warmte haalt. Het voordeel van die twee feiten kennen is dat je zelf de kantelpunt-verhouding kunt uitrekenen waarbij elektrisch verwarmen gunstiger uitpakt. In dit kennisartikel lees je hoeveel energie in gas en stroom zit, hoe rendement en SCOP de vergelijking bepalen en bij welke prijsverhouding de balans omslaat. Ik noem bewust geen actuele tarieven, want die veranderen; het gaat om de verhoudingen.
Appels met appels: kosten per kWh warmte
De fout die vrijwel iedereen maakt, is de kale prijs per kubieke meter gas vergelijken met de kale prijs per kilowattuur stroom. Dat klopt niet, want die eenheden bevatten niet dezelfde hoeveelheid energie en je installatie zet ze met een ander rendement om in warmte. De enige eerlijke maat is de kosten per kilowattuur nuttige warmte die je huis binnenkomt. Pas als je alles naar die noemer omrekent, vergelijk je appels met appels.
Hoeveel energie zit er in gas en in stroom?
Een kubieke meter aardgas bevat ongeveer 9,77 kilowattuur aan energie (de zogenoemde calorische waarde). Een cv-ketel zet dat om met een rendement van rond 90 tot 95 procent op onderwaarde, dus uit een kubieke meter gas haal je grofweg 8,8 tot 9,3 kilowattuur nuttige warmte. Een kilowattuur stroom is per definitie een kilowattuur; stop je die in een simpele elektrische kachel, dan krijg je er ongeveer een kilowattuur warmte uit. Zo bekeken lijkt gas in het voordeel, maar dan mis je het belangrijkste stuk: de warmtepomp.
Waarom de warmtepomp de vergelijking omdraait
Een warmtepomp maakt geen warmte, hij verplaatst warmte van buiten naar binnen. Daardoor levert hij per kilowattuur stroom meerdere kilowattuur warmte. Die verhouding heet de SCOP, het seizoensrendement. Bij een goed geisoleerd huis met een lage aanvoertemperatuur van 35 tot 45 graden haalt een moderne warmtepomp een SCOP van 3,5 tot 4. Eén kilowattuur stroom wordt dan 3,5 tot 4 kilowattuur warmte. Dat verandert de rekensom volledig ten opzichte van een elektrische kachel.
De kantelpunt-verhouding
Nu kun je de vergelijking maken. Deze tabel toont per warmtebron hoeveel energie-eenheid je nodig hebt voor één kilowattuur nuttige warmte.
| Warmtebron | Rendement / SCOP | Ingekochte energie per kWh warmte |
|---|---|---|
| Cv-ketel op gas | 90 tot 95 procent | circa 1,05 tot 1,1 kWh gas |
| Elektrische kachel | 100 procent | 1 kWh stroom |
| Warmtepomp | SCOP 3,5 tot 4 | circa 0,25 tot 0,29 kWh stroom |
De warmtepomp is per kilowattuur warmte gunstig zolang de prijs per kilowattuur stroom niet meer dan ongeveer 3,5 tot 4 keer de prijs per kilowattuur gas-energie bedraagt. In verhoudingen: ligt de stroomprijs onder dat veelvoud van de gasprijs, dan verwarm je elektrisch voordeliger. In Nederland zit die verhouding voor veel huishoudens onder dat kantelpunt, mede doordat de energiebelasting op gas per eenheid naar verhouding hoog is. De precieze opbouw van die posten staat op de sibling-pagina over je energierekening.
Een rekenvoorbeeld uit de praktijk
Ik reken het vaak zo voor bij mensen aan tafel. Stel je hebt één kilowattuur warmte nodig. Met de cv-ketel verstook je daarvoor ongeveer 1,1 kilowattuur aan gasenergie. Met de warmtepomp gebruik je daarvoor maar zo'n 0,27 kilowattuur stroom. Zelfs als een kilowattuur stroom een stuk duurder is dan een kilowattuur gasenergie, win je die factor ruimschoots terug omdat je vier keer minder eenheden nodig hebt. Een veelgemaakte fout die ik zie, is dat mensen de warmtepomp afschrijven op de kale stroomprijs zonder de SCOP mee te nemen; dan vergelijk je een appel met een fabriek.
Wanneer gas toch gunstiger uitpakt
Er is een belangrijke voorwaarde: de SCOP moet hoog blijven. In een slecht geisoleerd huis met hoge aanvoertemperaturen van 60 tot 70 graden zakt de SCOP naar 2,5 of lager, en dan schuift het kantelpunt de verkeerde kant op. Daarom hangt het antwoord altijd samen met de staat van je woning. Eerst isoleren en de aanvoertemperatuur omlaag brengen maakt elektrisch verwarmen pas echt voordelig; welke bespaarstappen daarbij horen, lees je op de sibling-pagina over energie besparen.
Klaar om je woning te verduurzamen?
Ons onafhankelijke energieadvies vertelt je precies welke stappen voor jóuw woning het meest opleveren en in welke volgorde.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Kan ik de prijs per m3 gas gewoon vergelijken met de prijs per kWh stroom?
Nee. Een kubieke meter gas bevat bijna tien kilowattuur energie en je installatie zet gas en stroom met een ander rendement om. Reken alles eerst om naar kosten per kilowattuur nuttige warmte, anders vergelijk je ongelijke eenheden.
Bij welke verhouding wordt elektrisch verwarmen voordelig?
Grofweg wanneer de stroomprijs per kilowattuur onder ongeveer 3,5 tot 4 keer de gasprijs per kilowattuur-energie ligt, uitgaande van een warmtepomp met een SCOP van 3,5 tot 4. Zakt de SCOP, dan schuift dat kantelpunt.
Waarom telt de energiebelasting mee in deze vergelijking?
Omdat de belasting op gas per eenheid naar verhouding hoog is, drukt gas zwaarder dan de kale marktprijs suggereert. Dat verschuift de verhouding in het voordeel van elektrisch verwarmen met een warmtepomp.
De complete verduurzamen-checklist
In tien punten pak je het verduurzamen van je woning verstandig aan: de juiste volgorde, subsidies en financiering. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.