Van energielabel G naar A: welke maatregel levert welke labelsprong op
Vraag de gratis checklist aanEnergielabel c naar b
Sta je met een label G of F en vraag je je af welke maatregel je woning het snelst omhoog tilt? De kern is simpel: je label verbetert naarmate je de energievraag van de woning verlaagt en die vraag met minder fossiele energie invult. Elke ingreep aan de gebouwschil verlaagt de warmtevraag, en dat vertaalt zich in labelstappen. In dit kennisartikel lees je welke maatregel welke labelsprong oplevert, waarom je bij de schil begint, hoe je de route van G naar A opbouwt en waarom zonnepanelen je label wel helpen maar je warmtevraag niet verlagen.
Hoe het label omhoog gaat
Het energielabel is gebaseerd op het primair fossiel energiegebruik per vierkante meter. Hoe minder energie je woning vraagt en hoe schoner je die opwekt, hoe beter het label. Twee knoppen bepalen dus je positie: de warmtevraag verlagen en de opwekking verduurzamen. Isolatie werkt op de eerste knop, een warmtepomp en zonnepanelen op de tweede. Omdat labels in stappen lopen, van G naar F naar E en zo verder tot A en de plussen, kun je maatregelen stapelen en zo van onderaan naar boven klimmen.
Waarom je bij de schil begint
De gebouwschil is de basis onder elke volgende stap. Isoleer je eerst het dak, de gevel en de vloer en vervang je het glas, dan daalt de warmtevraag fors. Dat levert labelstappen op en maakt bovendien een latere warmtepomp veel effectiever, omdat die dan met een lagere aanvoertemperatuur toe kan. Begin je andersom, met een warmtepomp in een tochtige woning, dan moet die harder werken en haal je een lager rendement. De schil eerst is daarom de volgorde die ik in de praktijk altijd aanhoud.
Wat elke maatregel aan labelstappen oplevert
Per maatregel kun je grofweg aangeven hoeveel de warmtevraag daalt en hoeveel labelstappen dat oplevert. De exacte sprong hangt af van de begintoestand van je woning, maar de verhoudingen zijn stabiel.
| Maatregel | Daling warmtevraag | Typische labelsprong |
|---|---|---|
| Spouwmuurisolatie | 15 tot 25 procent | 1 stap |
| Dakisolatie (Rd 3,5 of hoger) | 15 tot 25 procent | 1 stap |
| Vloer- of bodemisolatie | 10 tot 15 procent | halve tot 1 stap |
| HR++ of triple glas | 10 tot 20 procent | 1 stap |
| Warmtepomp met lage aanvoer | schone opwekking | 1 tot 2 stappen |
Je ziet dat de schilmaatregelen elk ongeveer een labelstap opleveren en samen het grootste deel van de klim doen. De warmtepomp maakt daarna een extra sprong, omdat je dan van een gasketel met rendement rond de 100 procent naar een systeem met een SCOP van 3 tot 4 gaat, waarbij een deel van de warmte gratis uit de buitenlucht of de bodem komt.
De route van G naar A opgebouwd
Een woning uit de jaren zeventig met label G heeft vaak matige of geen isolatie en enkel glas. Een realistische route ziet er zo uit. Je begint met spouwmuurisolatie en dakisolatie, samen goed voor twee labelstappen, waarmee je richting label E schuift. Daarna vervang je het glas door HR++ en isoleer je de vloer, samen nog eens ongeveer anderhalve stap, richting label C. Vervolgens verlaag je de aanvoertemperatuur en stap je over op een warmtepomp, wat de laatste een tot twee stappen naar label A oplevert. Zo bouw je de klim laag voor laag op, waarbij elke stap de volgende makkelijker maakt.
Waarom zonnepanelen wel je label maar niet je warmtevraag helpen
Zonnepanelen verlagen je primair fossiel energiegebruik, want je wekt zelf stroom op. Daardoor helpen ze je label wel degelijk omhoog, soms een hele stap. Maar ze doen niets aan de warmtevraag van de woning: een slecht geïsoleerd huis met veel panelen blijft tochtig en koud aanvoelen. Een veelgemaakte fout is panelen op het dak leggen om het label op te poetsen terwijl de schil ongemoeid blijft. Dan scoort de woning op papier beter, maar het comfort en de stookkosten verbeteren nauwelijks. Panelen zijn een goede afronding boven op een geïsoleerde woning, geen vervanging van isolatie.
De volgorde die het meeste rendement geeft
De volgorde met het meeste rendement is: eerst de schil dichten, dan de installatie verduurzamen, dan opwekken met zon. Zo daalt eerst de vraag, waarna je een kleinere en zuinigere warmtepomp nodig hebt, en pas als laatste vul je de resterende stroomvraag aan met panelen. In de praktijk zie ik dat mensen die deze volgorde aanhouden met minder capaciteit toe kunnen en een hoger eindrendement halen dan wie in willekeurige volgorde losse maatregelen neemt.
Waar de labelsprongen kleiner worden
Aan de bovenkant van de schaal wordt elke stap moeilijker. Van G naar D gaat relatief snel, omdat je daar de grootste warmtelekken dicht. Van B naar A en verder naar de A-plussen kost meer, want dan zit de winst in de details: triple glas, kierdichting, een lagere aanvoertemperatuur en balansventilatie met warmteterugwinning. De warmtevraag is dan al laag, dus elke procentpunt extra kost meer moeite. Voor de meeste woningen is label A of B een prima eindpunt, waarbij de laatste plussen vooral zin hebben als je toch al ingrijpend verbouwt.
Klaar om je woning te verduurzamen?
Ons onafhankelijke energieadvies vertelt je precies welke stappen voor jóuw woning het meest opleveren en in welke volgorde.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Welke maatregel levert de grootste labelsprong op?
Dat verschilt per woning, maar bij een slecht geïsoleerde woning geeft dak- en gevelisolatie meestal de grootste sprong, omdat daar de meeste warmte verdwijnt. De overstap op een warmtepomp levert daarna een extra sprong door de schone opwekking.
Kan ik in een keer van G naar A springen?
Op papier kan dat als je alles tegelijk aanpakt: de hele schil isoleren, het glas vervangen en overstappen op een warmtepomp met zonnepanelen. In de praktijk pakken de meeste mensen het in fasen aan, waarbij ze de schil eerst doen zodat de latere warmtepomp kleiner en zuiniger kan.
Hoe weet ik hoeveel stappen ik precies win?
Een energieadviseur kan de labelsprong vooraf doorrekenen op basis van jouw woning. De verhoudingen in dit artikel geven de richting, maar de exacte sprong hangt af van je begintoestand, de bereikte isolatiewaarden en de gekozen installatie.
De complete verduurzamen-checklist
In tien punten pak je het verduurzamen van je woning verstandig aan: de juiste volgorde, subsidies en financiering. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.