EPC (energieprestatiecoëfficiënt): wat het getal betekent en hoe het je woning beoordeelt
Vraag de gratis checklist aanEpc
Kom je de term EPC tegen in de bouwstukken van je woning en vraag je je af wat dat getal zegt? De energieprestatiecoëfficiënt is een rekengetal dat aangeeft hoe zuinig een woning op papier is ontworpen: hoe lager het getal, hoe zuiniger het ontwerp. Het handige eraan is dat dit ene getal isolatie, installaties en eigen opwek in één maat samenvat, berekend volgens een vaste norm. In dit kennisartikel lees je hoe de EPC werkt, waarom het getal sinds 2021 is vervangen door BENG, en wat het nog betekent voor jouw bestaande woning.
Wat de EPC precies is
De EPC, voluit energieprestatiecoëfficiënt, is een getal zonder eenheid dat de energiezuinigheid van een woningontwerp uitdrukt. Het werd tussen 1996 en 2021 gebruikt bij nieuwbouw. Wie een vergunning aanvroeg, moest aantonen dat het ontwerp onder de geldende EPC-eis bleef.
Hoe lager het getal, hoe zuiniger. Een woning met een EPC van 0,4 is op papier flink zuiniger dan een woning met een EPC van 1,0. Een getal van 0 zou betekenen dat de woning per saldo geen fossiele energie meer nodig heeft voor verwarming, warm water en ventilatie.
Belangrijk om te weten: de EPC ging altijd over nieuwbouw. Voor een bestaande woning die je koopt of verkoopt geldt het energielabel, en dat is iets heel anders. Op dat verschil kom ik verderop terug.
Hoe de EPC wordt berekend
De EPC werd berekend volgens een vaste rekennorm (NEN 7120). Die norm telt drie dingen bij elkaar op en zet ze af tegen de grootte van de woning.
Het eerste is de isolatie: de Rc-waarden van dak, gevel en vloer en de U-waarden van de ramen. Hoe beter geïsoleerd, hoe minder warmte er weglekt en hoe lager de energievraag. Het tweede is de installatie: het type verwarming, de ventilatie en het warmwatertoestel, elk met een eigen rendement. Het derde is de eigen opwek, zoals zonnepanelen of een zonneboiler, die energie teruggeeft en het getal omlaag drukt.
Die drie onderdelen worden samengevoegd tot één coëfficiënt. Daardoor kon een ontwerper schuiven: een net iets mindere isolatie kon je compenseren met extra zonnepanelen, zolang het eindgetal maar onder de eis bleef. Dat maakte de EPC flexibel, maar ook een beetje ondoorzichtig, want twee woningen met dezelfde EPC konden er in de praktijk verschillend uitzien.
De aanscherping door de jaren heen
De EPC-eis is in de loop van de jaren steeds strenger geworden. Zo werd elke nieuwe woning die erbij kwam op papier zuiniger dan de vorige lichting.
| Vanaf | EPC-eis nieuwbouw woning | Wat dat ongeveer betekende |
|---|---|---|
| 1996 | 1,4 | eerste norm, matige isolatie volstond |
| 2000 | 1,0 | betere isolatie en installaties nodig |
| 2006 | 0,8 | HR-ketel en degelijk glas standaard |
| 2011 | 0,6 | extra isolatie of opwek vereist |
| 2015 | 0,4 | zeer goede isolatie plus zonnepanelen |
| 2021 | vervangen door BENG | strengere eis in drie losse indicatoren |
Aan die tabel zie je meteen waarom het bouwjaar van een woning zoveel zegt. Een woning uit 2016 is met een EPC van 0,4 ontworpen en zit qua isolatie in een andere klasse dan een woning uit 2001.
EPC, BENG en het energielabel: het verschil
Sinds 1 januari 2021 bestaat de EPC niet meer voor nieuwbouw. In plaats daarvan gelden de BENG-eisen. BENG staat voor Bijna EnergieNeutrale Gebouwen en werkt niet met één getal, maar met drie losse indicatoren: de energiebehoefte in kWh per vierkante meter, het primair fossiel energiegebruik in kWh per vierkante meter, en het aandeel hernieuwbare energie in procenten. Die opsplitsing voorkomt dat je een slechte isolatie wegpoetst met veel zonnepanelen.
Het energielabel is weer iets anders. Dat gaat over bestaande woningen en loopt van G tot A, met tegenwoordig extra treden A+ tot A++++. Bij verkoop of verhuur is een geldig label verplicht. De EPC en het energielabel worden vaak door elkaar gehaald, maar het zijn twee verschillende systemen: de EPC beoordeelde een nieuw ontwerp, het label beoordeelt een bestaand huis. Wil je weten wat het label van jouw woning zegt of hoe je het verbetert, dan lees je daar op de aparte pagina's over energielabel en energielabel verbeteren meer over.
Wat de EPC betekent voor een bestaande woning
Woon je in een woning die na 1996 is gebouwd, dan is er ooit een EPC voor berekend en die staat in de bouwstukken. Dat getal is een momentopname van het ontwerp, niet van de huidige staat. In twintig jaar kan er van alles zijn veranderd: nieuw glas, een warmtepomp, extra dakisolatie of juist achterstallig onderhoud.
Voor een verduurzamingsplan gebruik ik de oude EPC daarom hooguit als grove indicatie van het startpunt. Wil je echt weten waar je aan toe bent, dan zegt de werkelijke toestand van de woning meer dan een rekengetal uit het bouwdossier. Een energiescan of een onafhankelijk energieadvies brengt dat in kaart.
Veelgemaakte misverstanden
In de praktijk zie ik een paar dingen steeds terugkomen. Het grootste is dat mensen de EPC en het energielabel voor hetzelfde aanzien. Ze zijn familie, maar geen tweeling: het ene getal hoort bij nieuwbouwontwerp, het andere bij bestaande bouw.
Een tweede misverstand is dat een lage EPC garandeert dat een huis comfortabel en zuinig is. Op papier klopt het getal, maar of de installatie ook goed is ingeregeld en of er niet is bezuinigd op de uitvoering, zie je er niet aan af. Ik heb woningen gezien met een nette EPC op papier die door slechte kierdichting of een verkeerd ingeregelde ventilatie in de praktijk tegenvielen.
Een derde punt: een oude EPC zegt niets over wat je vandaag kunt besparen. Daarvoor kijk je naar de huidige woning, niet naar het ontwerp van toen.
Klaar om je woning te verduurzamen?
Ons onafhankelijke energieadvies vertelt je precies welke stappen voor jóuw woning het meest opleveren en in welke volgorde.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Is de EPC nog geldig voor mijn nieuwbouwhuis?
Voor vergunningen vanaf 2021 gelden de BENG-eisen in plaats van de EPC. Is je woning eerder vergund, dan is de EPC waarmee hij is ontworpen gewoon geldig, maar hij verandert niet meer mee met verbouwingen.
Kan ik mijn EPC nog verbeteren?
Het getal zelf herbereken je niet zomaar, want het hoort bij het oorspronkelijke ontwerp. Wat je wél kunt verbeteren is de energieprestatie van je huis nu, en dat vertaalt zich in een beter energielabel.
Waar vind ik de EPC van mijn woning?
Die staat in de bouwstukken en de energieprestatieberekening die bij de bouwvergunning zijn ingediend. Vaak heeft de gemeente of de vorige eigenaar die stukken nog.
De complete verduurzamen-checklist
In tien punten pak je het verduurzamen van je woning verstandig aan: de juiste volgorde, subsidies en financiering. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.