Balansventilatie met wtw: werking, voordelen en aandachtspunten
Vraag de gratis checklist aanBalansventilatie met wtw
Wil je een frisse woning zonder je warmte het raam uit te gooien? Dan is balansventilatie met warmteterugwinning het overwegen waard. Dit systeem voert vuile lucht af en verse lucht aan, en gebruikt de warmte uit de afgevoerde lucht om die verse lucht voor te verwarmen. In dit kennisartikel lees je hoe het werkt, wat het oplevert en waar je in de praktijk op moet letten.
Hoe balansventilatie met wtw werkt
Balansventilatie werkt met twee ventilatoren. De ene voert vervuilde lucht af uit de keuken, de badkamer en het toilet. De andere voert verse lucht aan naar de woon- en slaapkamers. Doordat aan- en afvoer op elkaar zijn afgestemd, is het systeem in balans, vandaar de naam. Als richtlijn houden we ongeveer 25 kubieke meter verse lucht per uur per persoon aan.
In het hart van het systeem zit een warmtewisselaar. De warme lucht die je afvoert stroomt daar langs de koude verse lucht die binnenkomt. De warmte gaat van de ene stroom naar de andere, zonder dat de luchtstromen zich mengen. De verse lucht komt zo al voorverwarmd binnen. De letters wtw staan voor warmteterugwinning, en dat is precies wat de wisselaar doet.
Een goede wisselaar haalt ongeveer 85 tot 95 procent van de warmte uit de afvoerlucht terug. In de zomer kan een bypass de wisselaar overslaan, zodat koelere nachtlucht ongehinderd naar binnen komt.
| Systeem | Verse lucht | Warmteterugwinning | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| Natuurlijke ventilatie (A) | via roosters en ramen | geen | oudere, minder kierdichte woning |
| Mechanische afvoer (C) | via roosters, afvoer met ventilator | geen | veel bestaande bouw |
| Balansventilatie met wtw (D) | mechanisch aan- en afvoeren | ongeveer 85 tot 95% | goed geisoleerde, kierdichte woning |
Wat het oplevert
Het grootste voordeel is dat je continu ventileert zonder de warmte weg te blazen. Bij ventileren via een open raam of een roostertje verlies je warmte, en dat merk je op je verbruik. Bij balansventilatie met wtw komt de verse lucht voorverwarmd binnen, dus je ventileert stevig zonder dat het comfort of je warmtevraag eronder lijdt.
Daarnaast krijg je constante, gefilterde verse lucht. Vuile lucht, vocht en luchtjes uit keuken en badkamer worden gecontroleerd afgevoerd, en er komt gefilterde buitenlucht voor terug. Wanneer wij bij vochtklachten in goed geisoleerde woningen gaan kijken, blijkt onvoldoende of verkeerd ingeregelde ventilatie vaak de oorzaak. Een goed werkend balanssysteem voert dat vocht juist af.
Voordelen op een rij
Continu verse lucht, zonder tocht en zonder dat je ramen hoeft open te zetten.
Behoud van warmte doordat de wisselaar met een rendement rond 90 procent de afvoerlucht benut om de verse lucht voor te verwarmen.
Betere luchtkwaliteit door filtering van de binnenkomende lucht, wat prettig is voor mensen met allergieen.
Minder vocht en daardoor minder kans op schimmel, mits het systeem goed is ingeregeld en onderhouden.
Een rustiger binnenklimaat, omdat de ventilatie gelijkmatig verloopt in plaats van met pieken bij het openzetten van een raam.
Aandachtspunten en veelgemaakte fouten
Balansventilatie is sterk, maar alleen als het goed is aangelegd, ingeregeld en onderhouden. Hier gaat het in de praktijk het vaakst mis.
Filters
De filters houden stof en pollen tegen, en ze raken vol. Voor de verse lucht gebruiken we vaak een fijner filter van klasse F7, dat ook pollen tegenhoudt. Vervuilde filters knijpen de luchtstroom af, waardoor je minder ventileert en het systeem harder moet werken. Filters vervang of reinig je elke 3 tot 6 maanden; het is het eenvoudigste en belangrijkste onderhoud dat er is. Wij komen regelmatig systemen tegen waar de filters jaren niet zijn vervangen, met slechte luchtkwaliteit als gevolg.
Inregelen en balans
Het systeem moet worden ingeregeld: per ruimte de juiste hoeveelheid toe- en afvoer. Een systeem dat nooit is ingeregeld, blaast te veel in de ene kamer en te weinig in de andere, en dan raakt de balans zoek. Een uit balans staand systeem kan onderdruk of overdruk in huis geven, wat tocht of vochtproblemen veroorzaakt. In de praktijk meet ik na een goede inregeling vaak een rendement van rond 90 procent. Ventileer je een woning met bijvoorbeeld 200 kubieke meter verse lucht per uur, dan hoef je die lucht op een koude dag niet van 5 naar 20 graden op te stoken, maar bijvoorbeeld van 5 naar 18 graden, want de wisselaar doet het grootste deel van dat werk. Het inregelen is vakwerk en bepaalt of het systeem doet wat het hoort te doen.
Geluid
Geluid komt van de ventilatoren en van de luchtstroom door de kanalen. Een goed ontworpen systeem met voldoende ruime kanalen en geluiddempers is in huis met zo'n 25 tot 35 decibel nauwelijks hoorbaar. Klachten over gezoem of stroming komen meestal door te krappe kanalen, een te hoog toerental of een unit die te dicht bij een slaapkamer hangt.
Onderhoud
Het onderhoud draait om drie dingen: de filters op tijd vervangen, de kanalen periodiek laten reinigen en de wisselaar en ventilatoren laten controleren. Kanalen die jaren niet zijn schoongemaakt, verzamelen stof dat de luchtkwaliteit en de luchtstroom vermindert. Ook de condensafvoer van de wisselaar houd je vrij, want een verstopte afvoer geeft lekkage en vocht in het toestel. Met regelmatig onderhoud blijft de luchtkwaliteit goed en houdt het systeem zijn rendement.
Balansventilatie en isolatie
Isolatie en ventilatie horen bij elkaar. Hoe beter je huis is geisoleerd en kierdicht, hoe minder lucht er vanzelf naar binnen en buiten gaat. In een goed geisoleerde woning is gecontroleerde ventilatie daarom belangrijker, niet minder belangrijk. Balansventilatie met wtw past goed bij een geisoleerd huis, omdat het de verse lucht levert die het kierdichte huis zelf niet meer binnenlaat, en de warmte daarbij zoveel mogelijk vasthoudt.
Waar begin je met het verduurzamen van je woning?
De juiste isolatievolgorde en het meeste rendement per euro hangen af van jouw huis. In een onafhankelijk energieadvies bepalen we welke maatregelen het meest opleveren. Zie ook de juiste volgorde.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Hoe vaak moet ik de filters vervangen?
Meestal elke 3 tot 6 maanden controleren en vervangen zodra ze vuil zijn, afhankelijk van de omgeving en het gebruik. Vuile filters verminderen de ventilatie en het rendement direct.
Is balansventilatie geschikt voor mijn woning?
Balansventilatie past vooral goed bij goed geisoleerde, kierdichte woningen, waar gecontroleerde ventilatie belangrijk is. In elke woning geldt dat de aanleg, het inregelen en het onderhoud bepalend zijn voor het resultaat.
Is balansventilatie hetzelfde als WTW?
Bijna, maar niet helemaal. Balansventilatie betekent dat er evenveel lucht mechanisch in als uit gaat. WTW is de warmtewisselaar die de warmte uit de afgevoerde lucht overzet op de toevoer. In woningen zitten ze vrijwel altijd samen, en daarom worden de termen door elkaar gebruikt.
De complete isolatie-checklist
In tien punten zie je waar je woning warmte verliest en in welke volgorde isoleren het meeste oplevert. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.