Gasgeiser vervangen zonder gas: welk elektrisch toestel en welke aansluiting
Vraag de gratis checklist aanGeiser vervangen zonder gas
Heb je nog een gasgeiser aan de muur en wil je van het gas af? Dan is de vraag welk elektrisch toestel dat werk overneemt. Een gasgeiser maakt warm water op het moment dat je de kraan opent, en dat kan elektrisch op meerdere manieren: met een doorstroomboiler, een kleine keukenboiler, een warmtepompboiler of via je warmtepomp. Welke past, hangt af van je tappunt, je verbruik en wat je meterkast aankan. In dit kennisartikel lees je welke toestellen een gasgeiser vervangen, hoeveel vermogen en capaciteit ze vragen en wanneer je meterkast een aanpassing nodig heeft.
Wat een gasgeiser precies doet
Een gasgeiser maakt warm water zonder voorraadvat: hij verwarmt het water op het moment dat het langs de brander stroomt. Grofweg zijn er twee soorten. Een keukengeiser is klein en voedt meestal een of twee kranen in de keuken, met een bescheiden stroom van rond de 5 liter per minuut. Een badgeiser is een stuk zwaarder en moet ook een douche of bad van warm water voorzien, met 8 tot 12 liter per minuut.
Dat onderscheid bepaalt je route. Een keukengeiser vervang je vaak met een compact toestel; een badgeiser vraagt meer vermogen of een vat met voorraad. Warm water maken op het moment zelf kost namelijk veel vermogen, en elektriciteit levert dat minder makkelijk in een klap dan een gasvlam.
De doorstroomboiler: warm water op het moment zelf
Een elektrische doorstroomboiler werkt net als een geiser: hij verwarmt het water terwijl het langs een element stroomt, zonder voorraad. Het benodigde vermogen reken je eenvoudig uit. Per liter per minuut en per graad opwarming heb je ongeveer 0,07 kilowatt nodig.
In de praktijk reken ik het zo voor. Een douche geeft ongeveer 8 liter per minuut en het water moet van zo'n 10 naar 40 graden, dus 30 graden opwarming. Dat is 8 x 30 x 0,07, ofwel bijna 17 kilowatt. Een keukenkraan met 4 liter per minuut over dezelfde 30 graden komt op ruim 8 kilowatt. Je ziet meteen het verschil: een keukentoestel blijft klein, een douchetoestel wordt zwaar.
Zo'n 17 kilowatt trek je niet uit een gewone wandcontactdoos. Een doorstroomboiler voor de douche draait op krachtstroom, een aansluiting van 3 x 400 volt, en vraagt een eigen zware groep. Voor een enkele keukenkraan bestaan lichtere doorstroomtoestellen die op een gewone of iets zwaardere groep kunnen. De boiler is compact en heeft geen wachttijd, maar het hoge piekvermogen is het aandachtspunt.
De kleine keukenboiler voor een enkel tappunt
Voor een keukengeiser is een close-in keukenboiler vaak de nette oplossing. Dat is een klein vat van 5 tot 15 liter dat onder het aanrecht past, met een element van ongeveer 2 kilowatt op een gewone groep. Het houdt een kleine voorraad warm, zodat je bij de kraan meteen warm water hebt.
De keerzijde van een voorraad is de opwarmtijd: is het vat leeg, dan duurt het even voordat er weer warm water is. Voor een keukenkraan waar je af en toe warm water tapt, is dat prima. Voor een druk gebruikt tappunt of een douche is 5 tot 15 liter te weinig. Dan kom je bij een groter vat of een warmtepompboiler uit.
De warmtepompboiler als vervanger van een badgeiser
Voedt je geiser het hele huis, inclusief de douche, dan is een warmtepompboiler meestal de zuinige vervanger. Dat is een boilervat van 80 tot 300 liter met een kleine warmtepomp erbovenop, die warmte uit de omgevingslucht haalt. Uit één kilowattuur stroom maakt hij ruwweg 2 tot 3 kilowattuur warmte, tegenover 1 op 1 bij een gewone elektrische boiler.
Omdat hij met een voorraad werkt, heeft hij niet dat enorme piekvermogen nodig: hij draait op een gewone groep van 16 ampère en verwarmt het vat rustig op. Het vat is fors en de warmtepomp koelt de ruimte waar hij staat een beetje af en maakt wat geluid, dus een bijkeuken, garage of technische ruimte met genoeg lucht is de juiste plek. Voor een gezin dat van een badgeiser af gaat, is dit vaak de logische keuze: zuinig in gebruik en zonder zware aansluiting.
Aansluiteisen en je meterkast
Hier lopen mensen het vaakst tegen een verrassing aan. Veel woningen hebben een enkelfase-aansluiting van 1 x 35 ampère, goed voor ongeveer 8 kilowatt in totaal. Een doorstroomboiler voor de douche van 17 kilowatt past daar niet bij, en zeker niet naast een inductiekookplaat en een auto die laadt. Dan is een verzwaring naar 3 x 25 ampère nodig, wat de netbeheerder uitvoert.
Een elektrische keukenboiler of een warmtepompboiler is veel vriendelijker voor je installatie. Die draaien op een eigen groep van 16 ampère met een aardlekschakelaar, iets wat in de meeste groepenkasten nog te maken is zonder de aansluiting te verzwaren. In de praktijk is dat een groot voordeel: je vermijdt gedoe met de netbeheerder en houdt vermogen over voor de rest van je huis. Laat een installateur altijd even meekijken naar je groepenkast voordat je een zwaar toestel kiest.
Welk toestel bij welk tappunt
De keuze wordt overzichtelijk als je hem naast het tappunt legt.
| Toestel | Capaciteit | Vermogen | Aansluiting en plek |
|---|---|---|---|
| Close-in keukenboiler | 5 tot 15 liter voorraad | Ongeveer 2 kW | Gewone groep, onder het aanrecht |
| Lichte doorstroomboiler | Een keukenkraan | 6 tot 9 kW | Zwaardere groep, keukenkast |
| Doorstroomboiler douche | Douche direct | 15 tot 21 kW | Krachtstroom 3x400V, eigen groep |
| Warmtepompboiler | 80 tot 300 liter voorraad | Ongeveer 0,5 kW opgenomen | Groep 16A, bijkeuken of garage met lucht |
Kort samengevat in praktijktaal: een keukengeiser vervang je vlot met een close-in boiler of een licht doorstroomtoestel, en een badgeiser die het hele huis voedt los je meestal op met een warmtepompboiler. Een elektrische doorstroomboiler voor de douche kan, maar reken dan eerst je meterkast na.
Welke warmwateroplossing past bij jouw woning?
Dat hangt af van je verbruik, ruimte en of je gasloos gaat. In een onafhankelijk energieadvies kiezen we samen de beste route voor je hele woning. Start met de keuzehulp.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Kan ik een badgeiser vervangen door een doorstroomboiler op gewone stroom?
Voor een douche niet. Een douchestraal vraagt rond de 17 kilowatt, en dat trek je alleen uit een krachtstroomaansluiting. Op een gewone groep werkt hooguit een licht keukentoestel.
Is een warmtepompboiler niet te groot voor mijn huis?
Het vat is fors, maar er zijn uitvoeringen vanaf ongeveer 80 liter voor een klein huishouden. De ruimte en de aanvoer van lucht zijn belangrijker dan de woninggrootte: reken op een bijkeuken, garage of technische ruimte.
Moet ik mijn aansluiting altijd laten verzwaren?
Alleen bij een zwaar toestel zoals een doorstroomboiler voor de douche. Een keukenboiler of warmtepompboiler past doorgaans binnen een bestaande aansluiting op een eigen groep.
De complete warmwater-checklist
In negen punten kies je de beste manier om zonder gas warm water te maken voor jouw woning en huishouden. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.