Welke gasloze warmwateroplossing past bij mijn huis? Een beslisboom
Vraag de gratis checklist aanWarm water zonder gas keuzehulp
Ga je van het gas af en wil je weten welke warmwateroplossing bij jouw huis past? Er zijn vier hoofdroutes: een warmtepompboiler, een zonneboiler, warm water uit je woning-warmtepomp of een elektrische boiler voor een klein tappunt. Welke de beste is, hangt af van een handvol vragen over je bewoners, je ruimte, je dak en je plannen. In dit kennisartikel loop je stap voor stap door die vragen en zie je aan het eind welke optie voor jouw situatie het meest voor de hand ligt.
Begin bij de kernvraag: plaats je een warmtepomp?
De eerste en belangrijkste vraag: ga je voor de verwarming toch al een warmtepomp plaatsen? Zo ja, dan kan die vaak ook je warme water maken, met een ingebouwd of los boilervat. Dan heb je één toestel voor alles en één buitenunit. Voor veel all-electric huizen is dat de nette route.
Toch is dat niet altijd de zuinigste keuze, want warm water maken kost een warmtepomp meer moeite dan laagtemperatuur verwarmen. Soms is een losse warmtepompboiler naast je verwarming juist slimmer. Die afweging tussen de woning-warmtepomp en een aparte boiler behandel ik op een eigen pagina; hier houd ik het op de hoofdlijn. Plaats je geen warmtepomp voor de verwarming, ga dan door naar de volgende vraag.
Hoeveel warm water gebruikt je huishouden?
Je verbruik bepaalt de maat van de oplossing. Denk in bewoners en gewoontes. Een tweepersoonshuishouden dat kort doucht heeft een bescheiden warmtevraag voor tapwater, ergens rond de 1000 tot 1500 kilowattuur per jaar. Een gezin met opgroeiende kinderen die achter elkaar de badkamer in gaan, zit al snel op 2000 tot 2500 kilowattuur, en een ligbad tikt daar fors bovenop.
Belangrijk is je piekmoment: de ochtend waarop iedereen tegelijk warm water wil. Dat gelijktijdig verbruik bepaalt of een toestel het bijhoudt, niet je gemiddelde over de dag. Een groot gezin vraagt daarom een ruimer vat, terwijl een klein huishouden met een compacter toestel toekomt. Douche je met twee personen kort na elkaar, dan komt een tweepersoonshuishouden vaak toe met een vat rond de 120 liter; een gezin dat achter elkaar de badkamer in gaat, zit al snel op 180 tot 200 liter of meer.
Hoeveel ruimte heb je, en wat voor ruimte?
Een warmtepompboiler is de zuinige losse elektrische optie, maar hij vraagt ruimte en lucht. Het vat is 1,5 tot 1,9 meter hoog, hij koelt de ruimte een beetje af en hij maakt een lichte bromtoon. In een bijkeuken, garage of technische ruimte met aanvoerlucht is hij op zijn plek; in een dicht kastje of een woonruimte niet.
Heb je die ruimte niet, dan valt de warmtepompboiler af en kom je bij een compacter toestel uit. Voor een enkel tappunt is dat een kleine elektrische boiler of doorstroomboiler; voor meer tappunten wordt het lastiger zonder ruimte, en loont het om te kijken of een plek vrij te maken is.
Hoe zit je dak, en wil je de zon gebruiken?
Wil je de zon inzetten voor je warme water, dan speelt je dak mee. Een zonneboiler vraagt een collector van grofweg 2 tot 4 vierkante meter op een dak dat redelijk op het zuiden ligt. Hij levert in de zomer een groot deel van je warme water en in de winter weinig, dus hij heeft altijd naverwarming nodig. Als aanvulling bij een fors verbruik is een zonneboiler sterk.
Heb je je dak liever vol met zonnepanelen, dan kun je die stroom via een warmtepompboiler in warm water omzetten. Die route en de zonneboiler vergelijk ik op een aparte pagina. De kernvraag hier is: wil en kun je je dak voor warm water gebruiken, of houd je het bij een bron binnenshuis?
De antwoorden bij elkaar
Leg je antwoorden naast elkaar, dan wijst de tabel je richting aan.
| Jouw situatie | Past het best | Waarom |
|---|---|---|
| Warmtepomp voor de verwarming, ruim vat mogelijk | Warm water uit de warmtepomp | Eén toestel, één buitenunit |
| Geen warmtepomp, ruimte met lucht, gezinsverbruik | Warmtepompboiler | Zuinig in gebruik, hele jaar rond |
| Fors verbruik en een geschikt dak | Zonneboiler als aanvulling | Gratis zonnewarmte in de zomer |
| Klein of ver tappunt, weinig verbruik | Elektrische of doorstroomboiler | Simpel, past overal, geen zwaar vat |
| Weinig ruimte, wel een dak vol panelen | Panelen plus warmtepompboiler | Zon benutten zonder los daktoestel |
Dit is een richting, geen wet. Vaak komt er een combinatie uit, bijvoorbeeld een warmtepompboiler met een douchewarmteterugwinning erbij, die het verbruik op elk toestel nog verlaagt.
Een praktijkobservatie tot slot
Een veelgemaakte fout die ik zie, is dat mensen eerst een toestel kopen en daarna pas naar hun huis kijken. Dan staat er een dure boiler in een te kleine, afgesloten ruimte, of blijkt het vat te krap voor de drukke ochtend. Draai het om: begin bij je bewoners, je ruimte en je dak, en laat de oplossing daaruit volgen. Bijna alle problemen met warm water komen niet uit de techniek, maar uit een keuze die vooraf niet bij het huis paste.
Welke warmwateroplossing past bij jouw woning?
Dat hangt af van je verbruik, ruimte en of je gasloos gaat. In een onafhankelijk energieadvies kiezen we samen de beste route voor je hele woning. Start met de keuzehulp.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Kan ik meerdere oplossingen combineren?
Ja, en dat gebeurt vaak. Een warmtepompboiler of zonneboiler combineert prima met een douchewarmteterugwinning, die op het moment van douchen het toevoerwater voorverwarmt en zo het verbruik verlaagt.
Wat is de zuinigste losse oplossing?
Voor een gemiddeld huishouden is dat de warmtepompboiler, met een jaar-COP van 2,5 tot 3. Hij vraagt wel ruimte en aanvoerlucht, dus die voorwaarde bepaalt of hij bij jouw huis past.
Hoeveel warm water gebruikt een gemiddeld huishouden?
Reken met ongeveer 50 liter per persoon per dag, dus een gezin van vier zit rond de 200 liter. Douchen is daarvan verreweg de grootste post. Dat getal bepaalt je vatinhoud: te krap gekozen en je staat bij de tweede douchebeurt koud, te ruim en je betaalt elke dag standby-verlies voor water dat je niet gebruikt.
De complete warmwater-checklist
In negen punten kies je de beste manier om zonder gas warm water te maken voor jouw woning en huishouden. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.