Warm water uit de woning-warmtepomp of een aparte boiler?
Vraag de gratis checklist aanWarmwater via cv warmtepomp vs aparte boiler
Plaats je een all-electric warmtepomp voor je verwarming en vraag je je af of die ook je warme water moet maken, of dat een aparte boiler slimmer is? Veel woning-warmtepompen leveren allebei: verwarming en tapwater, met een ingebouwd of los boilervat. Toch is een losse warmtepompboiler soms de betere zet. In dit kennisartikel lees je hoe een warmtepomp warm water maakt, waarom dat zijn rendement beïnvloedt en wanneer je het tapwater beter apart oplost.
Hoe een woning-warmtepomp warm water maakt
Een all-electric warmtepomp haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die af aan je verwarming. Voor je tapwater doet hij hetzelfde, maar dan naar een boilervat van doorgaans 150 tot 200 liter. Dat vat houdt een voorraad warm water klaar voor de douche en de kranen.
Het verschil met verwarmen zit in de temperatuur. Je verwarmingswater draait op lage temperatuur, rond de 35 tot 45 graden. Tapwater wil je warmer: het vat moet periodiek naar ongeveer 60 graden om legionella te voorkomen. Die hogere temperatuur is precies waar het schuurt.
Waarom tapwater het rendement drukt
Een warmtepomp werkt het efficiëntst als het verschil tussen de buitenlucht en de gevraagde temperatuur klein is. Voor laagtemperatuur verwarming haalt een goede warmtepomp een COP van rond de 4: uit één kilowattuur stroom komt vier kilowattuur warmte.
Voor tapwater van 55 tot 60 graden moet hij een veel groter temperatuurverschil overbruggen, en dan zakt de COP naar ongeveer 2 tot 2,5. Warm water maken kost je warmtepomp dus meer moeite en meer stroom per kilowattuur warmte dan verwarmen. Dat is geen fout, het is natuurkunde. Het verklaart wel waarom de manier waarop je je tapwater regelt, uitmaakt voor je jaarverbruik.
De aparte warmtepompboiler: hoe die verschilt
Een losse warmtepompboiler is een vat met een eigen kleine warmtepomp, die warmte uit de omgevingslucht binnenshuis haalt in plaats van uit de buitenlucht. In een ruimte van rond de 15 graden haalt hij een COP van ongeveer 3 voor tapwater, hoger dan de woning-warmtepomp op de buitenlucht.
Er zit wel een addertje onder het gras. Zet je die boiler in een verwarmde ruimte in een goed geïsoleerd all-electric huis, dan haalt hij zijn warmte uit binnenlucht die je woning-warmtepomp er eerder in heeft gestopt. Dan verplaats je energie in plaats van dat je wint, en valt het voordeel weg. In een onverwarmde garage, schuur of ruime bijkeuken speelt dat niet: daar put hij uit lucht die je toch niet stookt. De plek maakt hier het verschil tussen winst en schijnwinst.
Eén toestel of twee: de afweging
De keuze draait om meer dan alleen rendement. Één toestel, de woning-warmtepomp die ook het tapwater doet, betekent minder installatie, één buitenunit en minder ruimtebeslag binnen. Dat is overzichtelijk en scheelt onderhoud.
Twee toestellen, de warmtepomp voor verwarming plus een losse warmtepompboiler, ontkoppelt de tapwatervraag van de verwarming. Je warmtepomp voor de verwarming kan dan krapper bemeten worden, want hij hoeft geen tapwaterpieken op te vangen, en de boiler kan zijn vat op een rustig moment opwarmen, bijvoorbeeld overdag op je eigen zonnestroom. Bij een groot huishouden met veel gelijktijdig verbruik geeft die ontkoppeling rust in het systeem.
| Situatie | Via de woning-warmtepomp | Aparte warmtepompboiler |
|---|---|---|
| Ruimte binnen | Alleen een vat nodig | Los vat met warmtepomp, aparte plek |
| Rendement tapwater | COP circa 2 tot 2,5 | COP circa 3 bij onverwarmde lucht |
| Installatie | Eén toestel, één buitenunit | Twee toestellen, meer montage |
| Piekverbruik | Belast de warmtepomp | Ontkoppeld van de verwarming |
| Zonnestroom benutten | Beperkt stuurbaar | Vat overdag op eigen stroom |
Let op de vatgrootte en gelijktijdigheid
Welke route je ook kiest, de vatgrootte is het aandachtspunt. Een te krap vat loopt op de drukke ochtend leeg, en dan staat de laatste die doucht koud, of je warmtepomp moet met een lage COP snel bijverwarmen. Voor een gezin dat graag achter elkaar doucht, reken ik met minimaal 180 tot 200 liter, en bij een ligbad of veel gelijktijdig gebruik meer.
In de praktijk zie ik de meeste klachten niet ontstaan door het type toestel, maar door een vat dat te klein is gekozen. Ga daarom uit van je piekmoment, niet van je gemiddelde verbruik.
Wanneer kies je wat
Plaats je een woning-warmtepomp en heb je een normaal verbruik, dan is het tapwater daar vaak het handigst bij onder te brengen: één toestel, netjes geregeld. Heb je een groot huishouden met veel gelijktijdig verbruik, of een onverwarmde ruimte waar een boiler goed uit de lucht kan putten, dan is een aparte warmtepompboiler het overwegen waard. En wil je je eigen zonnestroom slim benutten, dan geeft een losse boiler die je overdag laat opwarmen extra sturing.
Welke warmwateroplossing past bij jouw woning?
Dat hangt af van je verbruik, ruimte en of je gasloos gaat. In een onafhankelijk energieadvies kiezen we samen de beste route voor je hele woning. Start met de keuzehulp.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Is warm water uit de warmtepomp duurder in verbruik dan een losse boiler?
Per kilowattuur warmte vaak wel, omdat de woning-warmtepomp voor tapwater een COP van rond de 2 tot 2,5 haalt en een losse boiler op onverwarmde lucht rond de 3. Het totale plaatje hangt af van de plek van de boiler en je verbruik.
Steelt een warmtepompboiler binnen warmte uit mijn huis?
In een verwarmde, goed geïsoleerde ruimte deels wel: hij put dan uit lucht die je warmtepomp heeft opgewarmd. Zet hem daarom in een onverwarmde garage, schuur of ruime bijkeuken, dan speelt dat niet.
Kan ik later een losse boiler toevoegen aan mijn warmtepomp?
Dat kan, mits je een geschikte ruimte en een eigen groep hebt. Het is een manier om piekverbruik te ontkoppelen als je huishouden groeit of je meer gelijktijdig warm water gaat gebruiken.
De complete warmwater-checklist
In negen punten kies je de beste manier om zonder gas warm water te maken voor jouw woning en huishouden. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.