Nieuwbouwwoning verwarmen zonder gas: de opties en welke bij je past
Vraag de gratis checklist aanVerwarmen zonder gas
Heb je een nieuwbouwwoning en vraag je je af hoe je die zonder aardgas warm krijgt? Sinds nieuwbouw niet meer op gas wordt aangesloten, is dat een keuze die je vroeg moet maken, en gelukkig zijn er goede opties. Het mooie van een nieuwbouwhuis is dat het goed geisoleerd is en daardoor weinig warmte nodig heeft, waardoor verwarming op lage temperatuur prima werkt. Dat is precies wat een warmtepomp of een warmtenet nodig heeft om zuinig te draaien. In dit kennisartikel lees je welke verwarmingsopties er zonder gas zijn, hoe ze werken en welke keuze bij jouw situatie past. Hoe je het huis zelf gasloos bouwt, staat op de pagina over gasloos bouwen.
Verwarmen zonder gas begint bij lage temperatuur
Voordat we de bronnen langslopen, één principe dat alles bepaalt: gasloos verwarmen werkt met lage aanvoertemperaturen. Een oude cv-ketel stookte water tot 70 of 80 graden, maar een warmtepomp en een warmtenet leveren warmte veel efficienter als de temperatuur laag blijft, rond de 35 graden. Dat kan alleen als je warmteafgifte groot genoeg is om met dat lauwe water toch de ruimte warm te krijgen.
Daarom hoort bij gasloos verwarmen vrijwel altijd vloerverwarming of, als alternatief, lagetemperatuurradiatoren die groter zijn dan gewone radiatoren. De hele vloer of een ruim radiatoroppervlak geeft de warmte gelijkmatig af, zodat je huis behaaglijk wordt zonder hoge temperaturen. In nieuwbouw is dat eenvoudig mee te nemen, want de vloeren worden toch nog gestort. Zonder deze lagetemperatuur-afgifte werkt geen enkele gasloze bron goed.
De lucht-water-warmtepomp
De meest gekozen oplossing voor gasloze nieuwbouw is de lucht-water-warmtepomp. Die haalt warmte uit de buitenlucht en brengt die met een buiten- en een binnenunit naar het water van je vloerverwarming en je warm tapwater. Het grote voordeel is dat je geen grondwerk nodig hebt: de buitenunit hangt of staat buiten en dat is alles.
Het rendement druk je uit in de SCOP, de seizoensgebonden prestatiefactor. Een moderne lucht-water-warmtepomp haalt in een goed geisoleerd huis een SCOP van grofweg 3,5 tot 4,5. Dat betekent dat je voor elke kilowattuur stroom drie en een half tot vier en een half keer zoveel warmte terugkrijgt. Op koude dagen zakt het rendement wat, omdat het temperatuurverschil met buiten dan groter is. Voor de meeste nieuwbouwwoningen is deze pomp de logische keuze door de combinatie van goed rendement en een eenvoudige plaatsing.
De bodemwarmtepomp
Wil je het hoogste rendement en heb je de ruimte en het budget voor grondwerk, dan is een bodemwarmtepomp interessant. Die haalt warmte niet uit de lucht maar uit de bodem, via een lus die diep de grond in wordt geboord. De temperatuur in de bodem is het hele jaar stabiel, rond de 10 tot 12 graden, waardoor de pomp ook in de winter constant en efficient draait.
Daardoor ligt de SCOP van een bodemwarmtepomp hoger, vaak 4,5 tot 5 of meer. In de praktijk zien we dat vooral terug op koude dagen, wanneer een luchtpomp moet zwoegen en een bodempomp rustig doorgaat. Daar staat tegenover dat de aanleg meer werk en ruimte vraagt, want er moet geboord worden. Een bijkomend voordeel is dat een bodemsysteem in de zomer heel efficient kan koelen door de bodem als buffer te gebruiken.
Aansluiting op een warmtenet
In sommige nieuwbouwwijken ligt een warmtenet, dat warmte levert vanuit een centrale bron zoals restwarmte of geothermie. Dan heb je zelf geen warmtepomp nodig: je woning krijgt een afleverset die de warmte uit het net overdraagt aan je vloerverwarming en je tapwater. Dat is comfortabel en onderhoudsarm, want de installatie in huis is beperkt.
De keerzijde is dat je gebonden bent aan de warmteleverancier van het net en dat je zelf weinig invloed hebt op de bron. Of je een warmtenet krijgt, bepaal je meestal niet zelf; dat hangt af van de wijk waarin je bouwt. Is het er, dan is aansluiten vaak een prettige en zorgeloze oplossing. Is het er niet, dan kom je vanzelf bij een eigen warmtepomp uit.
Infrarood en elektrische bijverwarming
Infraroodpanelen verwarmen niet de lucht maar de mensen en voorwerpen die de straling opvangen, een beetje zoals de zon. Voor een enkele ruimte, een badkamer of een werkkamer, kunnen ze prettig zijn. Ze zijn eenvoudig te plaatsen en reageren snel. Als hoofdverwarming voor een hele nieuwbouwwoning zijn ze echter minder geschikt, omdat ze rechtstreeks stroom in warmte omzetten zonder de winst die een warmtepomp maakt.
Een warmtepomp levert per kilowattuur stroom meerdere kilowatturen warmte, terwijl infrarood één op één omzet. Voor een heel huis loopt je stroomverbruik daarmee flink op. Ik gebruik infrarood daarom liever als aanvulling op een plek waar je af en toe snel warmte wilt, dan als het hoofdsysteem. Voor de basiswarmte van een nieuwbouwhuis blijft een warmtepomp of warmtenet verstandiger.
Koelen in de zomer als bonus
Een punt dat vaak wordt vergeten: veel warmtepompen kunnen in de zomer ook koelen. Ze draaien dan als het ware omgekeerd en voeren warmte uit huis af via de vloerverwarming, die dan lauw water rondpompt. Dat geeft geen ijskoude airco-lucht, maar neemt wel de scherpe randjes van een hete dag weg en houdt slaapkamers aangenamer.
Vooral een bodemwarmtepomp koelt efficient, omdat de bodem als koudebron dient. Bij een luchtpomp is actieve koeling ook mogelijk, mits het toestel die functie heeft. Wil je dat je nieuwbouwhuis in de zomer koel blijft, bespreek die wens dan bij de keuze van je systeem, want niet elk toestel en elke installatie is er standaard op ingericht.
De opties naast elkaar
Om de keuze overzichtelijk te maken, zet ik de vier hoofdopties naast elkaar.
| Optie | Rendement of kenmerk | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Lucht-water-warmtepomp | SCOP ongeveer 3,5 tot 4,5 | rendement zakt op koude dagen |
| Bodemwarmtepomp | SCOP ongeveer 4,5 tot 5 | grondwerk en boring nodig |
| Warmtenet | onderhoudsarm, geen eigen bron | gebonden aan de leverancier |
| Infrarood | snel en simpel per ruimte | duur als hoofdverwarming |
De tabel laat zien dat er geen winnaar is die overal past. De juiste keuze hangt af van je wijk, je ruimte en je wensen.
Welke keuze bij welke situatie past
Voor de meeste nieuwbouwwoningen is een lucht-water-warmtepomp met vloerverwarming de logische basis: goed rendement, eenvoudige plaatsing en geschikt voor bijna elke situatie. Heb je de ruimte en wil je het maximale rendement en fijne koeling in de zomer, dan is een bodemwarmtepomp een stap beter, tegen meer aanlegwerk. Ligt er een warmtenet in je wijk, dan is aansluiten vaak de meest zorgeloze weg.
Infrarood zou ik reserveren voor losse ruimtes als aanvulling, niet als hoofdsysteem. Wat je ook kiest, zorg dat de lagetemperatuur-afgifte klopt, want daar valt of staat het rendement mee. Een veelgemaakte fout is een goede warmtepomp koppelen aan te krappe afgifte; dan moet de pomp op te hoge temperatuur draaien en verlies je juist het voordeel. Laat het geheel als één systeem doorrekenen en inregelen, dan haal je het comfort en de zuinigheid die een gasloze nieuwbouw kan bieden.
Van het gas af, maar hoe bij jóuw woning?
De verstandige route verschilt per woning: eerst de schil, dan de afgifte, dan de bron. In een onafhankelijk energieadvies zetten we jouw stappenplan op papier.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Wat is de meest gekozen verwarming voor gasloze nieuwbouw?
Een lucht-water-warmtepomp met vloerverwarming. Die combineert een goed rendement met een eenvoudige plaatsing zonder grondwerk en past bij bijna elke nieuwbouwwoning. Voor het maximale rendement kies je een bodemwarmtepomp, mits er ruimte is om te boren.
Waarom is vloerverwarming nodig bij een warmtepomp?
Omdat een warmtepomp het efficientst werkt op lage aanvoertemperatuur, rond de 35 graden. Zulk lauw water verwarmt een ruimte alleen als de afgifte groot is, en dat biedt vloerverwarming of een ruim oppervlak aan lagetemperatuurradiatoren.
Kun je met een warmtepomp ook koelen?
Veel warmtepompen kunnen in de zomer koelen door omgekeerd te draaien en lauw water door de vloerverwarming te sturen. Dat neemt de scherpe warmte weg. Een bodemwarmtepomp koelt daarbij extra efficient. Controleer wel of jouw toestel die functie heeft.
Is infrarood geschikt om een hele nieuwbouwwoning te verwarmen?
Voor een enkele ruimte kan infrarood prettig zijn, maar als hoofdverwarming loopt het stroomverbruik op, omdat het stroom één op één in warmte omzet. Een warmtepomp levert per kilowattuur meerdere kilowatturen warmte en is voor de basiswarmte verstandiger.
De complete van-het-gas-af-checklist
In tien punten zet je de juiste stappen om je woning van het gas af te halen, in de volgorde die het meeste oplevert. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.