Is vloerverwarming genoeg als enige verwarming?
Vraag de gratis checklist aanVloerverwarming als hoofdverwarming
Vraag je je af of vloerverwarming genoeg is om je hele huis warm te houden, zonder radiator erbij? Het korte antwoord: in een goed geisoleerde woning kan vloerverwarming prima de enige warmtebron zijn, maar in een oud of matig geisoleerd huis loop je tegen een grens aan. Het voordeel van vloerverwarming is de grote oppervlakte die warmte afgeeft: de hele vloer straalt op lage temperatuur gelijkmatig warmte uit, wat comfortabel voelt en goed samenwerkt met een warmtepomp. In dit kennisartikel lees je hoeveel warmte een vloer kan afgeven, hoe je dat afzet tegen de warmtevraag van je woning, en wanneer je toch iets extra's nodig hebt.
Hoeveel warmte geeft een vloer af
Een vloer geeft warmte af via zijn oppervlak, en dat oppervlak mag niet te warm worden. In een woonkamer houden we de vloertemperatuur onder ongeveer 29 graden, want daarboven voelt het onaangenaam onder je voeten. In een badkamer mag het naar zo'n 33 graden. Bij een kamertemperatuur van 20 graden levert elke graad dat de vloer warmer is dan de ruimte grofweg 10 tot 11 watt per vierkante meter op.
Reken je dat door, dan zit je maximale afgifte in een woonkamer op ongeveer 90 tot 100 watt per vierkante meter. In de praktijk ontwerp ik meestal met 50 tot 80 watt per vierkante meter, zodat de vloer niet op zijn tenen hoeft te lopen en de aanvoertemperatuur laag kan blijven. Dat is de bovengrens waarmee je moet rekenen als je wilt weten of de vloer alleen het redt.
Zet het af tegen de warmtevraag van je woning
De vraag is simpel: geeft de vloer meer warmte af dan je huis verliest? De warmtevraag per vierkante meter hangt bijna helemaal af van je isolatie. Een goed geisoleerde nieuwbouwwoning zit rond 25 tot 40 watt per vierkante meter. Een gerenoveerd huis met label B of C zit rond 50 tot 70 watt. Een oud, matig geisoleerd huis van voor 1975 kan richting 80 tot 120 watt per vierkante meter gaan.
| Woningtype | Warmtevraag (W/m2) | Vloerverwarming als enige bron? |
|---|---|---|
| Nieuwbouw of goed geisoleerd | 25-40 | ja, ruim voldoende |
| Renovatie label B/C | 50-70 | meestal, mits de vloerafwerking klopt |
| Oud, matig geisoleerd | 80-120 | vaak te weinig, bijverwarming nodig |
Zolang je warmtevraag onder de afgifte van de vloer blijft, kan vloerverwarming je enige verwarming zijn. Kruipt de warmtevraag erboven, dan haalt de vloer het op de koudste dagen niet.
De vloerafwerking telt zwaar mee
Wat je op de vloer legt, bepaalt hoeveel warmte er doorheen komt. Tegels en steen geleiden goed en hebben nauwelijks weerstand. Hout, laminaat en dik tapijt werken juist isolerend. We rekenen met de warmteweerstand van de afwerking, de Rc-waarde. Voor tegels ligt die rond 0,02, voor hout of laminaat tussen 0,05 en 0,15, en voor dik tapijt kan hij oplopen naar 0,17 vierkante meter kelvin per watt.
Ik houd als vuistregel aan dat de afwerking onder 0,10 tot 0,15 blijft. Elke stap daarboven kost je afgifte, en dan moet je de aanvoertemperatuur verhogen om hetzelfde vermogen te halen. Op een tegelvloer haal je makkelijk 80 watt per vierkante meter, op dezelfde vloer met dik tapijt soms nog maar de helft.
Wanneer je bijverwarming nodig hebt
Er zijn ruimtes waar de vloer alleen niet genoeg is. In een badkamer wil je snel extra warmte en een plek om handdoeken te drogen, dus daar zet ik standaard een handdoekradiator bij. Kamers met veel glas of een noordgevel verliezen meer warmte dan de vloer op piekdagen kan aanvullen. En in een oud huis dat nog niet is nageisoleerd komt de warmtevraag simpelweg boven de afgifte uit.
De aanvulling hoeft niet groot te zijn. Denk aan een lage-temperatuur radiator in de koudste ruimte, wandverwarming op een buitenmuur, of een handdoekradiator in de badkamer. Je vult daarmee alleen de piek aan, de vloer blijft het werkpaard.
Zo pakt het uit in de praktijk
Bij een tussenwoning van rond 1995 van ongeveer 120 vierkante meter reken ik met een warmtevraag van zo'n 45 watt per vierkante meter. De woonkamer met tegelvloer haalt makkelijk 70 tot 80 watt, dus daar is vloerverwarming ruim genoeg. In de badkamer voeg ik altijd een handdoekradiator toe, gewoon omdat je daar even snel warmte wilt.
In een vergelijkbaar huis uit 1970 zonder na-isolatie zie ik de warmtevraag richting 100 watt per vierkante meter gaan. Dan haalt de vloer het op de koudste dagen net niet. Een veelgemaakte fout die ik zie, is dat mensen dan de aanvoertemperatuur flink opdraaien. Je huis wordt wel warm, maar je warmtepomp levert fors rendement in. Beter is om eerst de schil aan te pakken en de warmtevraag omlaag te brengen.
Aanvoertemperatuur: niet opschroeven, maar isoleren
Je kunt een vloer tijdelijk meer laten afgeven door de aanvoertemperatuur te verhogen, maar dat heeft twee nadelen. De vloer wordt warmer dan comfortabel is, en een warmtepomp draait bij een hogere aanvoertemperatuur met een lagere SCOP. Elke graad lager loont. Ik streef naar een aanvoer rond 35 graden, en dat lukt alleen als de warmtevraag laag genoeg is.
Wil je weten of vloerverwarming alleen jouw huis kan verwarmen? Reken dan eerst je warmtevraag per ruimte uit, kijk naar de vloerafwerking, en vergelijk dat met de 50 tot 80 watt per vierkante meter die de vloer realistisch levert. Zit je erboven, isoleer dan eerst of plan een bescheiden bijverwarming in.
Van het gas af, maar hoe bij jóuw woning?
De verstandige route verschilt per woning: eerst de schil, dan de afgifte, dan de bron. In een onafhankelijk energieadvies zetten we jouw stappenplan op papier.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Kan vloerverwarming een oud huis warm houden?
Vaak niet als enige bron. In een matig geisoleerd huis ligt de warmtevraag boven wat de vloer afgeeft. Isoleer eerst de schil, of plan een lage-temperatuur radiator in de koudste ruimtes bij.
Warmt vloerverwarming snel genoeg op?
Een vloer reageert traag, dat hoort bij het systeem. Je stookt niet op pieken maar houdt een constante basistemperatuur aan. In een goed geisoleerd huis merk je dat nauwelijks; in een tochtig huis wel.
Heb ik nog radiatoren nodig?
In een goed geisoleerde woning niet. In een badkamer is een handdoekradiator prettig, en in ruimtes met veel glasverlies kan een lage-temperatuur radiator de piek aanvullen.
De complete van-het-gas-af-checklist
In tien punten zet je de juiste stappen om je woning van het gas af te halen, in de volgorde die het meeste oplevert. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.