Radiatoren vervangen of houden bij gasloos verwarmen?
Vraag de gratis checklist aanRadiatoren vervangen voor elektrisch
Ga je van het gas af en vraag je je af of je bestaande radiatoren kunnen blijven, of dat je ze moet vervangen? Vaak kan een deel gewoon blijven hangen, en dat scheelt een hoop overlast. De kern zit in één ding: geeft je radiator genoeg warmte af bij de lage aanvoertemperatuur waarop een warmtepomp werkt? Een gewone radiator die op gas 70 graden water kreeg, geeft bij 45 graden nog maar ongeveer 40 tot 50 procent van zijn warmte af. In dit kennisartikel lees je waarom dat zo is, hoe je per kamer narekent of je radiator volstaat, en wanneer houden, bijplaatsen of vervangen de verstandige keuze is.
Waarom radiatoren minder afgeven bij lage temperatuur
De afgifte van een radiator hangt af van het verschil tussen de watertemperatuur en de kamertemperatuur, het zogenoemde temperatuurverschil of delta-T. Op gas draaide je vaak met 70 graden aanvoer en 20 graden kamertemperatuur, dus een verschil van rond 50 graden. Een warmtepomp levert liever 45 graden, en dan is dat verschil nog maar 25 graden. Halveer je het temperatuurverschil, dan zakt de afgifte veel harder dan de helft.
In cijfers: dezelfde radiator die op 70 graden 1500 watt levert, komt bij 45 graden vaak rond 650 tot 750 watt uit. Dat is geen defect, dat is natuurkunde. Het betekent alleen dat je moet controleren of die lagere afgifte nog past bij wat de kamer aan warmte vraagt.
Zo check je per kamer of je radiator volstaat
Je vergelijkt twee getallen per kamer. Ten eerste de warmtevraag: hoeveel watt heeft die ruimte nodig om op temperatuur te blijven op een koude dag. Ten tweede de afgifte van de aanwezige radiator bij de aanvoertemperatuur die je warmtepomp gaat leveren. Is de afgifte gelijk aan of groter dan de vraag, dan kan de radiator blijven. Blijft de afgifte eronder, dan plaats je bij of vervang je.
De warmtevraag daalt fors als je isoleert, dus reken met de situatie ná de isolatie die je toch al doet. En reken met een realistische aanvoertemperatuur: 45 graden is voor veel LT-geschikte radiatoren haalbaar, 35 graden lukt alleen bij een heel ruim gedimensioneerde radiator of vloerverwarming.
Een rekenvoorbeeld uit de praktijk
Neem een woonkamer van ongeveer 30 vierkante meter in een matig geïsoleerde tussenwoning. Na dak- en vloerisolatie schat ik de warmtevraag daar op ongeveer 1400 watt op een koude dag. De bestaande radiator levert op 70 graden 1500 watt, ruim genoeg voor de gasketel. Bij 45 graden zakt diezelfde radiator naar grofweg 700 watt. Dat is de helft van wat de kamer vraagt, dus houden lukt hier niet.
Wat ik dan doe: of ik hang er een tweede radiator bij zodat de totale afgifte weer boven de 1400 watt komt, of ik vervang de radiator door een dieper LT-model dat bij 45 graden in zijn eentje die 1400 watt haalt. In een slaapkamer met een kleine warmtevraag zie ik juist vaak dat de oude radiator ruim genoeg blijkt en gewoon blijft hangen. Daarom loont het om per kamer te rekenen en niet het hele huis over één kam te scheren.
Houden, bijplaatsen of vervangen
Er zijn vier routes, en welke past hangt af van de uitkomst per kamer. Houden kan bij radiatoren die al ruim bemeten zijn of in kamers met een lage warmtevraag. Bijplaatsen is vaak de minst ingrijpende oplossing: je laat de bestaande radiator hangen en vult de afgifte aan met een extra paneel. Vervangen door een LT-radiator is netjes als er geen ruimte is voor een tweede radiator of als je toch schildert en leidingen aanpast. Vervangen door vloerverwarming is de grootste ingreep, maar levert de laagste temperatuur en het hoogste comfort, en past goed als de vloer toch open moet.
De vier routes naast elkaar
| Route | Ingreep | Aanvoertemperatuur | Wanneer verstandig |
|---|---|---|---|
| Radiator houden | Geen | 45-50 °C | Ruime radiator of lage warmtevraag |
| Radiator bijplaatsen | Klein | 45 °C | Afgifte net te laag, wand vrij |
| Vervangen door LT-radiator | Gemiddeld | 45 °C | Geen ruimte voor tweede radiator |
| Vervangen door vloerverwarming | Groot | 35 °C | Vloer gaat toch open, hoogste comfort |
De rijen lopen van weinig naar veel ingreep. Meestal is een mix over het huis het antwoord: hier houden, daar bijplaatsen, en alleen waar het echt moet vervangen.
Wat isolatie hiermee te maken heeft
Isolatie en afgifte zijn twee kanten van dezelfde som. Elke stap isolatie verlaagt de warmtevraag van een kamer, en daardoor volstaat een kleinere afgifte. Ik zie regelmatig dat een radiator die vóór isolatie te klein leek, ná dak- en vloerisolatie ineens ruim genoeg is. Daarom reken ik nooit met de oude situatie, maar altijd met de warmtevraag zoals die wordt nadat de schil is aangepakt. Wie eerst radiatoren vervangt en daarna pas isoleert, koopt vaak groter dan nodig.
Wat ik meestal adviseer
In de praktijk begin ik met een rondje door het huis waarin ik per kamer de warmtevraag en de afgifte bij 45 graden naast elkaar zet. In een gemiddelde woning kan ongeveer de helft tot twee derde van de radiatoren blijven of met een bijplaatsing toe. De rest vervang ik gericht. Een veelgemaakte fout is in één keer alle radiatoren vervangen omdat een verkoper zegt dat het moet. Dat is zelden nodig en vaak zonde. Reken het per kamer na, dan weet je precies waar houden kan en waar niet.
Van het gas af, maar hoe bij jóuw woning?
De verstandige route verschilt per woning: eerst de schil, dan de afgifte, dan de bron. In een onafhankelijk energieadvies zetten we jouw stappenplan op papier.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Kan een oude radiator echt op een warmtepomp werken?
Ja, mits de afgifte bij de lagere aanvoertemperatuur nog boven de warmtevraag van de kamer blijft. Bij ruim bemeten radiatoren of goed geïsoleerde kamers is dat vaker het geval dan mensen denken. Narekenen per kamer geeft uitsluitsel.
Is bijplaatsen echt een volwaardig alternatief voor vervangen?
Zeker. Als de afgifte net tekortschiet, brengt een extra paneel je vaak al boven de warmtevraag, zonder dat je de bestaande radiator hoeft weg te halen. Het is meestal de minst ingrijpende route.
Moet ik alle radiatoren in één keer aanpakken?
Nee. Je pakt de kamers aan waar de afgifte bij lage temperatuur tekortschiet, en laat de rest hangen. Een gemengd systeem werkt prima, zolang de warmtepomp niet naar de hoogste temperatuur hoeft te rekenen voor één achtergebleven radiator.
De complete van-het-gas-af-checklist
In tien punten zet je de juiste stappen om je woning van het gas af te halen, in de volgorde die het meeste oplevert. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.