Ventilatorconvector: lagetemperatuurwarmte met een ventilator
Vraag de gratis checklist aanVentilatorconvector
Overweeg je een warmtepomp, maar wil je in kleine ruimtes toch snel warmte en misschien in de zomer wat verkoeling? Dan is een ventilatorconvector het bekijken waard. Het is een compacte kast met een warmtewisselaar en een stille ventilator, die lucht langs lauw water blaast. Daardoor geeft hij ook bij een aanvoertemperatuur van 35 tot 45 graden flink wat warmte af, precies het bereik waar een warmtepomp zuinig draait. Bovendien kan hetzelfde toestel koud water gebruiken om te koelen. In dit kennisartikel lees je hoe een ventilatorconvector werkt, waarin hij verschilt van een radiator en vloerverwarming, en wanneer hij in jouw woning de logische keuze is.
Wat een ventilatorconvector is
Een ventilatorconvector, ook wel fancoil genoemd, bestaat uit drie onderdelen: een warmtewisselaar met lamellen, een of meer ventilatoren en een filter. Water uit je warmtepomp stroomt door de wisselaar. De ventilator blaast kamerlucht langs de lamellen, die warmte opnemen en de opgewarmde lucht de kamer in sturen. Het principe lijkt op de binnenunit van een airco, maar dan gevoed met water in plaats van koudemiddel.
Je vindt ze in verschillende uitvoeringen: als laag model langs de plint, als kast aan de wand of als inbouwunit in een verlaagd plafond. De kern blijft gelijk. Door de lucht actief langs de wisselaar te blazen, hoeft het water niet heet te zijn om de kamer op temperatuur te krijgen.
Hoe hij warmte en koeling levert
Bij verwarmen stuurt de warmtepomp water van rond de 40 graden door de wisselaar. Doordat de ventilator de lucht forceert, komt een ruimte snel op temperatuur, vaak binnen enkele minuten in plaats van het uur dat vloerverwarming nodig heeft. Dat maakt een ventilatorconvector handig in ruimtes die je niet de hele dag warm hoeft te houden.
Bij koelen draait het om. De warmtepomp stuurt dan koud water van rond de 7 tot 12 graden door dezelfde wisselaar, en de ventilator blaast gekoelde lucht de kamer in. Omdat er koud water in het spel is, ontstaat er condens op de lamellen. Daarom heeft een koelende ventilatorconvector altijd een condensafvoer nodig, net als een airco. Een toestel dat alleen verwarmt heeft die afvoer niet nodig.
Ventilatorconvector, radiator of vloerverwarming
De drie lagetemperatuursystemen hebben elk hun sterke kant. Onderstaande tabel helpt om ze uit elkaar te houden.
| Systeem | Aanvoer verwarmen | Reactietijd | Kan koelen | Geluid |
|---|---|---|---|---|
| Ventilatorconvector | 35 tot 45 graden | snel (minuten) | ja, met condensafvoer | 20 tot 40 decibel |
| Lage temperatuur radiator | 35 tot 55 graden | gemiddeld | nauwelijks | stil tot licht |
| Vloerverwarming | 30 tot 40 graden | traag (uren) | licht, vlakkoeling | geruisloos |
Wil je verdieping op de plaatvariant, lees dan de pagina over lage temperatuur radiatoren. Voor de warmtebron zelf kijk je bij de warmtepomp-pagina. Twijfel je tussen een watergevoede unit en een echte airco, dan helpt de vergelijking warmtepomp of airco je verder.
Wanneer een ventilatorconvector past
Een ventilatorconvector is sterk in ruimtes waar je snel warmte wilt en waar een grote radiator niet past, zoals een kleine werkkamer of een aanbouw met veel glas. Ook als je in de zomer wilt kunnen koelen zonder een aparte airco te plaatsen, is de watergevoede unit aantrekkelijk, want hij gebruikt de warmtepomp die je toch al hebt.
In de praktijk zien we ze vaak als aanvulling. Een woning met vloerverwarming beneden krijgt dan een enkele ventilatorconvector in de ruimte die extra snel warm of juist koel moet zijn. Voor een hele woning volledig op ventilatorconvectoren kies je zelden, omdat de continue luchtbeweging minder rustig aanvoelt dan de stralingswarmte van een vloer.
Geluid, onderhoud en plaatsing
Geluid is het punt waar mensen het meest naar vragen. Op de laagste stand zit een goede ventilatorconvector rond de 20 tot 25 decibel, wat je in een stille slaapkamer net hoort. Op de hoogste stand loopt dat op naar 40 decibel of meer, hoorbaar maar niet storend. Ik adviseer om een unit iets ruimer te kiezen, zodat hij zijn werk op een lage, stille stand kan doen in plaats van continu vol te draaien.
Onderhoud is beperkt maar niet nul. Het luchtfilter vraagt een paar keer per jaar een schoonmaakbeurt, anders neemt de luchtstroom af en gaat het toestel harder werken. Een koelende unit heeft daarnaast een condensafvoer die vrij moet blijven. Plaats de unit zo dat de uitgeblazen lucht niet recht op een zitplek of het bed komt, want een constante luchtstroom voelt al snel tochtig.
Een fout die ik in de praktijk vaak zie
De meest voorkomende misser is een te kleine unit kiezen om geld op de aanschaf te sparen, en die dan continu op de hoogste stand laten draaien. Het toestel haalt het net, maar je hoort hem altijd en de luchtbeweging is nooit rustig. Een half maatje groter draait rustiger, stiller en zuiniger, omdat de ventilator zelf ook stroom kost.
Een tweede fout is de condensafvoer vergeten bij een unit die ook gaat koelen. Zonder afvoer loopt het condenswater op den duur ergens uit waar je het niet wilt. Bepaal dus vooraf of je alleen verwarmt of ook koelt, want dat verandert de installatie.
Van het gas af, maar hoe bij jóuw woning?
De verstandige route verschilt per woning: eerst de schil, dan de afgifte, dan de bron. In een onafhankelijk energieadvies zetten we jouw stappenplan op papier.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Verbruikt de ventilator zelf veel stroom?
De ventilator gebruikt een bescheiden hoeveelheid stroom, in de orde van enkele tientallen watt op een lage stand. Dat is klein vergeleken met de warmte die de unit levert, maar het telt wel mee, dus een unit die rustig draait is zuiniger.
Kan ik een ventilatorconvector in de slaapkamer plaatsen?
Dat kan, mits je een model kiest dat op de laagste stand stil genoeg is en je de luchtstroom niet recht op het bed richt. Veel mensen zetten hem 's nachts op de laagste of nachtstand.
Wat zijn de nadelen van een ventilatorconvector?
Je hoort hem, want er draait een ventilator in de ruimte zelf. De warmte komt als luchtstroom en niet als straling, wat sommige mensen minder aangenaam vinden. En er zit een filter in dat je moet schoonhouden, anders zakt het vermogen en gaat hij ruiken.
De complete van-het-gas-af-checklist
In tien punten zet je de juiste stappen om je woning van het gas af te halen, in de volgorde die het meeste oplevert. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.