Warmtepomp of airco: wat is het verschil en wat past bij jou?
Vraag de gratis checklist aanVerwarmen met airco of warmtepomp
Sta je voor de keuze tussen een warmtepomp en een airco, en vraag je je af wat nou eigenlijk het verschil is? Verrassend genoeg zijn het allebei warmtepompen: ze verplaatsen warmte met dezelfde techniek. Het verschil zit in wat ze met die warmte doen. Een airco verwarmt en koelt de lucht per ruimte, een lucht-water warmtepomp maakt warm water voor je afgiftesysteem en vaak ook voor de kraan. Dat onderscheid bepaalt of je hele huis eraan kan hangen en of je er ook mee kunt douchen. In dit kennisartikel lees je waarom een airco ook een warmtepomp is, waarin de twee echt verschillen en wanneer de een of de ander bij jouw woning past.
Waarom een airco ook een warmtepomp is
Veel mensen denken dat een airco alleen koelt en een warmtepomp alleen verwarmt. Technisch klopt dat niet. Beide toestellen gebruiken een koudemiddelkringloop die warmte van de ene plek naar de andere pompt. Een moderne airco kan die kringloop omdraaien en dus ook verwarmen. In vaktaal heet zo'n airco een lucht-lucht warmtepomp: hij haalt warmte uit de buitenlucht en geeft die af aan de binnenlucht.
Het woord warmtepomp gebruiken we in de volksmond vooral voor het toestel dat water verwarmt, de lucht-water warmtepomp. Die stuurt warm water naar radiatoren of vloerverwarming en kan er ook warm tapwater mee maken. Als je het verschil eenmaal ziet, wordt de keuze een stuk logischer.
Het echte verschil: lucht-lucht tegen lucht-water
Het draait om wat het toestel opwarmt. Een airco warmt lucht op en blaast die de kamer in via een binnenunit. Elke ruimte die je wilt verwarmen of koelen, heeft dus zijn eigen binnenunit nodig. Een lucht-water warmtepomp warmt water op, dat via je bestaande of nieuwe afgiftesysteem door het hele huis stroomt.
Dat verschil heeft gevolgen. Lucht verwarmen gaat snel en per kamer, maar de warmte voelt minder rustig dan de stralingswarmte van een vloer. Water verwarmen gaat gelijkmatiger en verwarmt via een centraal systeem, maar vraagt om een afgiftesysteem dat op lage temperatuur werkt, zoals vloerverwarming of lage temperatuur radiatoren.
Verwarmen, koelen en warm water vergeleken
Om de keuze concreet te maken, zet ik de twee naast elkaar op de punten die er in de praktijk toe doen.
| Kenmerk | Airco (lucht-lucht) | Lucht-water warmtepomp |
|---|---|---|
| Verwarmt | lucht per ruimte | water voor het hele huis |
| Koelt | ja, standaard | soms, via geschikte afgifte |
| Warm tapwater | nee | ja |
| Afgifte | binnenunit per kamer | vloerverwarming of radiatoren |
| SCOP verwarmen | ongeveer 4 tot 5 | ongeveer 3,5 tot 4,5 |
Beide toestellen halen een hoog rendement. Een airco scoort in verwarmingsmodus vaak een SCOP van 4 tot 5, een lucht-water warmtepomp zit rond de 3,5 tot 4,5. Meer over beide werelden lees je op de warmtepomp-pagina en de airconditioning-pagina.
Wanneer een airco genoeg is
Een airco is een verstandige gasloze stap in een goed geïsoleerde woning of een appartement met een beperkt aantal ruimtes. Je plaatst een buitenunit en een of enkele binnenunits, en je hebt meteen verwarming en koeling. Voor mensen die vooral in de zomer verkoeling zoeken en in de winter willen bijverwarmen, is dat een praktische combinatie.
De grens ligt bij het warm tapwater en het aantal ruimtes. Een airco maakt geen warm water voor je douche, dus daar heb je een aparte oplossing voor nodig, zoals een warmtepompboiler. En wil je veel losse kamers verwarmen, dan heb je veel binnenunits nodig, wat rommelig wordt. In de praktijk zie ik airco's het meest als hoofdverwarming in kleine, goed geïsoleerde woningen en als slimme bijverwarming elders.
Wanneer een lucht-water warmtepomp logischer is
Een lucht-water warmtepomp is de logische keuze als je een compleet systeem wilt dat je hele huis verwarmt via vloerverwarming of radiatoren, en dat ook je warme water verzorgt. Voor een gemiddelde eengezinswoning die van het gas af gaat, is dit meestal de volwaardige vervanger van de cv-ketel.
Voorwaarde is wel dat je afgiftesysteem op lage temperatuur kan draaien en dat de woning voldoende is geïsoleerd. Bij een oudere woning betekent dat vaak eerst isoleren en de radiatoren aanpassen. Die investering hoort erbij, want zonder lage temperatuur zakt het rendement.
Wat ik klanten in de praktijk adviseer
Mijn vuistregel is simpel. Wil je je hele huis gasloos verwarmen inclusief warm water, en heb je of maak je een lagetemperatuur afgiftesysteem, dan is de lucht-water warmtepomp het hart van je installatie. Zoek je vooral koeling met verwarming erbij in een paar ruimtes, en heb je het warme water al anders geregeld, dan is een airco een praktische en zuinige keuze.
Vaak zie ik ook combinaties. Een lucht-water warmtepomp voor de basis en een enkele airco in de slaapkamer voor koeling in de zomer. Er is geen toestel dat altijd wint, het hangt af van je woning, je isolatie en of warm tapwater in het plaatje zit.
Van het gas af, maar hoe bij jóuw woning?
De verstandige route verschilt per woning: eerst de schil, dan de afgifte, dan de bron. In een onafhankelijk energieadvies zetten we jouw stappenplan op papier.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Kan een airco echt mijn huis verwarmen in de winter?
Ja, een lucht-lucht warmtepomp verwarmt ook bij vorst, al zakt het rendement bij strenge kou wat weg. In een goed geïsoleerde woning is dat prima te doen, in een tochtig huis vraagt het meer vermogen en loopt het verbruik op.
Kan een lucht-water warmtepomp ook koelen?
Sommige modellen kunnen dat, door koud water door de vloerverwarming of een ventilatorconvector te sturen. Vloerkoeling geeft een lichte verkoeling, geen koude luchtstroom zoals een airco.
Heb ik met een airco nog iets nodig voor warm water?
Ja, een airco maakt geen warm tapwater. Daarvoor gebruik je bijvoorbeeld een warmtepompboiler of een andere gasloze warmwateroplossing.
De complete van-het-gas-af-checklist
In tien punten zet je de juiste stappen om je woning van het gas af te halen, in de volgorde die het meeste oplevert. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.