Propaan warmtepomp (R290): hoge aanvoertemperatuur en een natuurlijk koudemiddel
Vraag de gratis checklist aanPropaan warmtepomp
Zoek je een warmtepomp die ook je bestaande radiatoren warm genoeg krijgt en met een klimaatvriendelijk koudemiddel werkt? Dan kom je al snel uit bij een propaan warmtepomp, met koudemiddel R290. Het voordeel is dubbel: propaan heeft een zeer lage klimaatimpact en haalt moeiteloos hoge aanvoertemperaturen, tot rond de 70°C. Daardoor kun je vaak je radiatoren houden zonder eerst alles te vervangen. In dit kennisartikel lees je hoe een propaan warmtepomp werkt, waarom R290 zo gunstig is, waar je op let bij de plaatsing en voor welke woning hij past.
Wat is een propaan warmtepomp
Een propaan warmtepomp is een gewone lucht-water-warmtepomp, maar dan met propaan als koudemiddel in plaats van een synthetisch gas. Het koudemiddel is de stof die binnen in de warmtepomp rondgaat en de warmte verplaatst; het verdampt en condenseert steeds opnieuw en tilt zo warmte van de buitenlucht naar je cv-water. Propaan staat in de techniek bekend onder de code R290.
Voor de werking maakt het koudemiddel geen verschil in hoe je het toestel gebruikt: het haalt warmte uit de buitenlucht en verwarmt je huis en je tapwater. Het verschil zit in twee eigenschappen van propaan: de zeer lage klimaatimpact en de hoge temperatuur die het kan bereiken.
Waarom R290 een gunstig koudemiddel is
Elk koudemiddel heeft een GWP, een getal dat zegt hoeveel het bijdraagt aan opwarming als het ontsnapt, vergeleken met CO2. Oudere koudemiddelen hebben een hoge GWP: R410A zit rond de 2088, R32 rond de 675. Propaan zit op ongeveer 3. Dat is een enorm verschil.
Dat lage getal is belangrijk omdat de Europese F-gassenverordening de synthetische koudemiddelen met hoge GWP stap voor stap terugdringt. Toestellen op die gassen worden op termijn lastiger en duurder in onderhoud en navulling. Propaan is een natuurlijk koudemiddel dat buiten die afbouw valt, en dus toekomstvast is. Wie nu voor R290 kiest, zit qua koudemiddel goed voor de hele levensduur van het toestel.
Hoge aanvoertemperatuur zonder verbouwing
De tweede sterke kant van propaan is de temperatuur. Waar veel warmtepompen op R32 tot ongeveer 55 tot 60°C komen, halen propaan warmtepompen comfortabel 70 tot 75°C. Dat klinkt technisch, maar het heeft een heel praktisch gevolg.
Bij die hogere aanvoertemperaturen kunnen je bestaande radiatoren in veel woningen blijven hangen. Je hoeft dan niet eerst je hele huis te voorzien van vloerverwarming of extra grote radiatoren voordat je van het gas af kunt. Dat scheelt een flinke verbouwing. Voor oudere woningen die nog niet diep zijn geïsoleerd, is dat vaak precies het obstakel dat een propaan warmtepomp wegneemt. Reken er wel op dat het rendement iets lager ligt naarmate je hoger stookt; ook met R290 geldt dat lager stoken zuiniger is.
Koudemiddelen vergeleken
| Koudemiddel | GWP (klimaatimpact) | Max. aanvoertemperatuur | Brandbaarheid |
|---|---|---|---|
| R290 (propaan) | ongeveer 3 | 70 tot 75°C | brandbaar (klasse A3) |
| R32 | ongeveer 675 | 55 tot 60°C | licht brandbaar (A2L) |
| R410A | ongeveer 2088 | rond 55°C | niet brandbaar (A1) |
De tabel laat de afweging zien. Propaan wint duidelijk op klimaatimpact en temperatuur, maar is wel brandbaar. Dat laatste is beheersbaar, maar het bepaalt wel waar en hoe je het toestel plaatst.
Veiligheid en plaatsing
Propaan is brandbaar, en dat vraagt aandacht bij de plaatsing. In de praktijk lost de techniek dit op door propaan warmtepompen vrijwel altijd als buitenunit uit te voeren, of als monobloc waarbij al het koudemiddel in de buitenunit zit. Er loopt dan geen propaan door je woning; alleen water gaat naar binnen.
Bij het plaatsen wordt afstand gehouden tot gevelopeningen zoals ramen, deuren en ventilatieroosters, en tot putten of kelderingangen waar gas zich zou kunnen verzamelen. De hoeveelheid propaan in een toestel is klein, en een correct geplaatste unit is veilig in gebruik. Belangrijk is dat de plaatsing door een vakkundig installateur gebeurt die de veiligheidsafstanden kent. Zelf verslepen of dicht op een raam zetten is af te raden.
Voor welke woning past een propaan warmtepomp
Een propaan warmtepomp komt het sterkst tot zijn recht in woningen met bestaande radiatoren die op een hogere temperatuur draaien, en waar een grote verbouwing niet wenselijk is. In de praktijk zie ik dat een tussenwoning uit de jaren 70 of 80, met redelijke maar niet perfecte isolatie, hiermee van het gas af kan zonder dat eerst alle radiatoren eruit moeten.
Heb je juist al vloerverwarming en een goed geïsoleerd huis, dan is de hoge temperatuur van propaan minder nodig, en telt vooral de lage klimaatimpact van het koudemiddel als voordeel. Ook dan is R290 een verstandige, toekomstvaste keuze; de meerwaarde van de hoge temperatuur benut je dan alleen minder.
Past een warmtepomp bij jóuw woning?
Of een warmtepomp geschikt is en welk vermogen je nodig hebt, blijkt uit een warmteverliesberekening van je woning. Dat doen we in een onafhankelijk energieadvies, met een concreet plan als resultaat.
Vraag je energieadvies aan · €250Veelgestelde vragen
Kan een propaan warmtepomp op mijn bestaande radiatoren?
Vaak wel. Propaan warmtepompen halen 70 tot 75°C, en dat is in veel woningen genoeg om de bestaande radiatoren te blijven gebruiken. Je bespaart daarmee de verbouwing naar vloerverwarming of grotere radiatoren, al is lager stoken altijd zuiniger.
Is een propaan warmtepomp veilig ondanks dat propaan brandbaar is?
Ja, mits vakkundig geplaatst. De toestellen staan buiten of zijn monoblocs, zodat er geen propaan door je huis loopt. Er worden veiligheidsafstanden aangehouden tot ramen, deuren en putten. De hoeveelheid koudemiddel is klein en het gebruik is veilig.
Waarom is R290 beter voor het klimaat dan andere koudemiddelen?
Omdat de klimaatimpact bij ontsnappen minimaal is: de GWP van propaan is ongeveer 3, tegen honderden tot duizenden voor synthetische koudemiddelen. Bovendien valt propaan buiten de Europese afbouw van gassen met hoge GWP, wat het toekomstvast maakt.
De complete warmtepomp-checklist
In elf punten zie je of jouw woning klaar is voor een warmtepomp: isolatie, afgifte, plek voor de unit, subsidie en meer. Laat je e-mail achter, dan sturen we de checklist toe.